Η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και η σύγκρουση με το Ιράν έχουν φέρει τα πάνω κάτω στη διεθνή οικονομία και τον ενεργειακό χάρτη.
Η αβεβαιότητα είναι γενικευμένη. Με τον κίνδυνο να εμφανιστώ κυνικός, για την Ελλάδα η εικόνα δεν είναι μόνο αρνητική. Η χώρα δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ο «ασθενής» της Ευρώπης - αντιθέτως, αναγνωρίζεται ολοένα περισσότερο ως παράγοντας σταθερότητας σε μια περιοχή στην οποία αλλάζουν όλα.
Ο γεωπολιτικός ρόλος της Αθήνας ενισχύεται στην πράξη. Η Δύση ψάχνει επειγόντως αξιόπιστους συμμάχους σε μια γειτονιά όπου οι παλιές βεβαιότητες δεν ισχύουν πια, και η Ελλάδα προσφέρει ακριβώς αυτό: προβλεψιμότητα. Δεν πρόκειται για θεωρητικό σχήμα. Αυτή η εξέλιξη μπορεί να μεταφραστεί σε χρήμα - και η λέξη-κλειδί εδώ είναι nearshoring. Οι επενδυτές βλέπουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες να σπάνε, τους εμπορικούς πολέμους να πολλαπλασιάζονται, και αναζητούν προορισμούς κοντά στην Ευρώπη που δεν εμπλέκονται σε κρίσεις. Η Ελλάδα πληροί αυτές τις προϋποθέσεις.
Ταυτόχρονα, τα ελληνικά λιμάνια αποκτούν βαρύτητα πολύ μεγαλύτερη από αυτή που υπαγόρευε μέχρι πρόσφατα το μέγεθος της χώρας. Η ανάγκη παράκαμψης πολεμικών ζωνών στη Μέση Ανατολή μετατρέπει τις ελληνικές υποδομές σε κρίσιμους κόμβους διεθνούς εμπορίου. Πέρα από αυτό, ο ρόλος της Ελλάδας ως αφετηρία του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου προς την Κεντρική Ευρώπη γίνεται πιο σημαντικός από ποτέ: με τις παραδοσιακές πηγές εφοδιασμού να αμφισβητούνται, η Ελλάδα ως πύλη εισόδου αποκτά βάρος που αγγίζει πλέον ζήτημα ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Σε αυτό το τοπίο, η ελληνική ναυτιλία βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο. Τα νούμερα μιλούν από μόνα τους: Οι Έλληνες εφοπλιστές ελέγχουν το 20% της παγκόσμιας χωρητικότητας στα εμπορικά πλοία, ενώ στα δεξαμενόπλοια και τα πλοία LNG το ποσοστό φτάνει το 25%-30%. Σε μια περίοδο που η μεταφορά ενέργειας και εμπορευμάτων έχει γίνει εξαιρετικά πολύπλοκη, οι Έλληνες εφοπλιστές αναλαμβάνουν de facto τον ρόλο εγγυητή της ευρωπαϊκής τροφοδοσίας. Ναι, η ενεργειακή κρίση ανεβάζει το κόστος παραγωγής και τα υλικά - αλλά ανεβάζει ταυτόχρονα και τα ναύλα, με αντίστοιχα κέρδη.
Υπάρχει και ένα ακόμα κεφάλαιο που μέχρι πρόσφατα αντιμετωπιζόταν σχεδόν ως περιθωριακό: τα ελληνικά κοιτάσματα υδρογονανθράκων. Η ΕΕ ψάχνει εναγωνίως εναλλακτικές πηγές ενέργειας, μακριά από ασταθείς προμηθευτές. Αν οι γεωτρήσεις που ετοιμάζονται αποδώσουν εμπορικά εκμεταλλεύσιμα αποθέματα, η Ελλάδα θα αποκτήσει ένα διαπραγματευτικό χαρτί τεράστιας αξίας - τόσο στις Βρυξέλλες όσο και διεθνώς.
Το ερώτημα, βέβαια, είναι αν η χώρα θα αξιοποιήσει πραγματικά αυτή τη συγκυρία. Η κρίση στη Μέση Ανατολή, με όλο το ανθρωπιστικό και οικονομικό κόστος που συνεπάγεται, δημιουργεί ένα παράθυρο για την Ελλάδα. Με ψυχραιμία και αποφασιστικότητα μπορούμε να περιορίσουμε τη ζημιά από τη διεθνή αναστάτωση και να ενισχύσουμε τη θέση της χώρας.