Μια ιδιαίτερη πινελιά πολιτισμού δημιουργήθηκε στον Δήμο Φαιστού, εκεί όπου τις τελευταίες ημέρες έχει τοποθετηθεί η μεγαλύτερη κρητική λύρα που κατασκευάστηκε ποτέ.
Μια πρωτοβουλία του Μιχάλη Ζουριδάκη, ενός ανθρώπου που θέλησε να δημιουργήσει κάτι εντυπωσιακό, βαθιά συμβολικό και άρρηκτα συνδεδεμένο με την ταυτότητα της Κρήτης.
«Ήθελα να φτιάξω κάτι που να κάνει εντύπωση και να θυμίζει Κρήτη»
Η λύρα-γίγας, ύψους οκτώ μέτρων και βάρους περίπου 600 κιλών, δεν αποτελεί απλώς ένα εντυπωσιακό κατασκευαστικό επίτευγμα, αλλά ένα έργο με έντονο πολιτισμικό αποτύπωμα.
Τοποθετημένη σε κεντρικό σημείο του χωριού, προσελκύει ήδη το ενδιαφέρον τόσο των κατοίκων όσο και των επισκεπτών, δημιουργώντας ένα νέο σημείο αναφοράς για την περιοχή. Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο εμπνευστής της ιδέας, Μιχάλης Ζουριδάκης, εξήγησε ότι η σκέψη για τη δημιουργία ενός ξεχωριστού έργου για την περιοχή, υπήρχε εδώ και τουλάχιστον μία δεκαετία.
«Ήθελα να φτιάξω κάτι που να κάνει εντύπωση και να θυμίζει Κρήτη», είπε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι αρχικά, η ιδέα του περιστρεφόταν γύρω από τον κύκλο του ψωμιού, με δεδομένο ότι διατηρεί οικογενειακό φούρνο στα Πιτσίδια. Η τελική επιλογή της κρητικής λύρας, πάντως, όπως λέει αποδείχθηκε ως η πιο αντιπροσωπευτική, αλλά και ουσιαστική.
Σε ό,τι αφορά τη διαδρομή μέχρι την υλοποίηση του έργου, όπως τόνισε, δεν ήταν εύκολη, αφού παρά τις προσπάθειες να βρεθεί κατάλληλο εργαστήριο στην Κρήτη, αυτό δεν κατέστη εφικτό. Οπότε το έργο δεν δημιουργήθηκε από κάποιο εργαστήριο στο νησί. «Πιθανότατα σε όσους απευθύνθηκα στην Κρήτη, δεν με πίστεψαν», σχολίασε ο κ. Ζουριδάκης, ο οποίος επισήμανε ότι ίσως η ιδέα του, στο μυαλό κάποιων να φάνταζε υπερβολική. Τελικά, η κατασκευή πραγματοποιήθηκε σε εργαστήριο φίλου του στις Σέρρες, με τον ίδιο να παρακολουθεί στενά την πρόοδο, ταξιδεύοντας συχνά για να βλέπει τις εργασίες.
Δυσκολίες δεν είχε μόνο η κατασκευή, αλλά και η μεταφορά της λύρας στην Κρήτη, που όπως τόνισε ο εμπνευστής της, αποτέλεσε από μόνη της μια σύνθετη επιχείρηση. «Χρειάστηκε ειδικός σχεδιασμός, άδειες και συντονισμός, προκειμένου να ταξιδέψει η λύρα προς την Κρήτη, τόσο στο οδικό ταξίδι της όσο και στο ακτοπλοϊκό», είπε χαρακτηριστικά, ενώ συμπλήρωσε ότι η αιτία αυτών των δυσκολιών, υπήρξε το μέγεθος και το βάρος της, που καθιστούσαν την επιχείρηση μετακίνησής της ιδιαίτερα απαιτητική.
Το έργο μεταφέρθηκε με ειδικό γερανοφόρο όχημα και έφτασε στο νησί πριν από περίπου μία εβδομάδα, ενώ η τοποθέτησή του ολοκληρώθηκε την περασμένη Δευτέρα, σηματοδοτώντας την αρχή μιας νέας εποχής για τα Πιτσίδια, που έχουν πλέον ένα νέο σημείο αναφοράς.
Ήδη πάντως, η ανταπόκριση του κόσμου φαίνεται πως επιβεβαιώνει την σκέψη του Μιχάλη Ζουριδάκη, καθώς κάτοικοι και περαστικοί σταματούν για να φωτογραφηθούν, να θαυμάσουν και να μοιραστούν την εμπειρία, μετατρέποντας τη λύρα σε ένα σημείο χαράς και συνάντησης. «Αν και ήμουν σίγουρος για το αποτέλεσμα και την εικόνα που θα είχε ως έργο, δεν μπορούσα να φανταστώ πόση εντύπωση θα έκανε», ανέφερε ο εμπνευστής της, που τόνισε ότι βλέποντας καθημερινά τη λύρα-γίγας από τον φούρνο του, νιώθει δικαιωμένος για την επιλογή του, σημειώνοντας ότι «η όποια ταλαιπωρία άξιζε και με το παραπάνω».
Καθοριστικής σημασίας για την αισθητική του έργου και όχι μόνο, υπήρξε και η επιλογή των υλικών. Όπως είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Μιχάλης Ζουριδάκης, αν και αρχικά εξετάστηκε η χρήση ξύλου, αυτή απορρίφθηκε λόγω της φθοράς που προκαλούν οι καιρικές συνθήκες, αλλά και της ανάγκης για συχνή συντήρηση. Την ίδια τύχη είχε και η σκέψη για κατασκευή εξ ολοκλήρου από σίδερο, που κρίθηκε πως θα είναι υπερβολικά βαριά. Τελικά, επιλέχθηκε ένας συνδυασμός μετάλλου με πολυεστέρα -υλικό που χρησιμοποιείται και στη ναυπηγική- εξασφαλίζοντας, αντοχή και σταθερότητα.
Πέρα όμως από τα τεχνικά χαρακτηριστικά, το συγκεκριμένο έργο, μοιάζει να έχει και έναν βαθύτερο συμβολισμό, ειδικά σε μια περίοδο όπου -όπως επισημαίνει και ο ίδιος ο εμπνευστής της λύρας - επικρατεί μια γενικότερη κατήφεια γύρω από την εικόνα της Κρήτης.
«Η γιγαντιαία λύρα είναι σαν να έρχεται να μας υπενθυμίσει την αυθεντική ταυτότητα του νησιού μας. Της Κρήτης μας που είναι ένας ευλογημένος τόπος, με ανθρώπους βαθιά συνδεδεμένους με την παράδοση και τον πολιτισμό».
Κάπως έτσι η λύρα -γίγας των Πιτσιδίων, δεν λαμβάνει μόνο τον χαρακτήρα του αξιοθέατου, αφού μοιάζει να είναι μια δήλωση ταυτότητας, μια πράξη δημιουργίας και μια υπενθύμιση ότι ο πολιτισμός μπορεί να αποτελέσει «γέφυρα» ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον. «Η δική μου Κρήτη είναι αυτή που εργάζεται, δημιουργεί, κρατά την παράδοση και ταξιδεύει στον χρόνο, με όχημα τον πολιτισμό και τη λεβεντιά» είπε ο Μιχάλης Ζουριδάκης, που τελικά στα Πιτσίδια του Δήμου Φαιστού έφτιαξε ακόμη ένα σύμβολο, μέσω του οποίου αυτή η Κρήτη, μπορεί να εκφραστεί.
Τις φωτογραφίες παραχώρησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Μιχάλης Ζουριδάκης.
ΑΠΕ-ΜΠΕ