Nεαρή επιστήμονας από την Πορτογαλία επισκέπτεται συχνά τη «μαγική σε ομορφιά» στην Ελλάδα, όπως σχολιάζει, τη γειτονιά του Ολύμπου.
«Ήρθα και φέτος πάλι στην Ελλάδα, στην περιοχή του Ολύμπου, δεν έμεινα όμως όσο θα ήθελα. Η Ελλάδα μού λείπει ήδη…». Δύσκολα όμως θα μπορούσαμε να φανταστούμε πως η ήρεμη μορφή που στέκεται μπροστά μας είναι ένα τόσο σημαντικό επιστημονικό μυαλό της Ευρώπης.
Η επιστήμονας που έλαβε το βραβείο EIC Rising Innovators
Τον περασμένο Μάιο, η Μάρτα Ολιβέιρα (Marta Oliveira) έλαβε το βραβείο EIC Rising Innovators, μια κατηγορία διάκρισης της Ευρωπαϊκής Ένωσης που απευθύνεται σε υποσχόμενες νέες γυναίκες καινοτόμους, κάτω των 35 ετών, που απονέμεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καινοτομίας (EIC) και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας.
Σε μια εποχή που η διαστημική οικονομία και τεχνολογία εξελίσσεται ραγδαία, η Μάρτα Ολιβέιρα, συνιδρύτρια και επιχειρησιακή διευθύντρια (COO) της νεοφυούς εταιρείας ATMOS Space Cargo, ηγείται μιας τεχνολογικής επανάστασης που υπόσχεται να μειώσει στο μισό το κόστος επιστροφής υλικών από το Διάστημα. Ήξερε πως το… «Άγιο Δισκοπότηρο» της διαστημικής βιομηχανίας δεν είναι πλέον μόνο η εκτόξευση του πυραύλου, αλλά η ασφαλής και, κυρίως, οικονομική επιστροφή του στη Γη.
Έχοντας ήδη στο ενεργητικό της μια λαμπρή πορεία πριν συμπληρώσει τα 35 της χρόνια, η Πορτογαλίδα επιστήμονας αεροδιαστημικής μηχανικής εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ πώς αυτή η καινοτομία που ετοιμάζει η ομάδα των Ευρωπαίων επιστημόνων ανοίγει νέους ορίζοντες για την τροχιακή έρευνα. «Αυτή τη στιγμή, στην αγορά επιστροφής διαστημικών σκαφών, το κόστος αγγίζει τα 100.000 δολάρια ανά κιλό. Εμείς μειώνουμε αυτή την τιμή στο μισό, στοχεύοντας στα 45.000 με 55.000 δολάρια ανά κιλό», επισημαίνει η κ. Ολιβέιρα.
«Η τιμή εξαρτάται άμεσα από τη συνολική μάζα του συστήματος. Η δραστική μείωση του βάρους της κάψουλας μας επιτρέπει να μεταφέρουμε μεγαλύτερο ωφέλιμο φορτίο για τους πελάτες μας», εξηγεί.
Η τεχνολογική αιχμή της ATMOS Space Cargo βασίζεται στην οικογένεια επαναχρησιμοποιούμενων διαστημικών σκαφών «PHOENIX». Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές, βαριές θερμικές ασπίδες ή τα συστήματα που απαιτούν ογκώδεις δεξαμενές αερίων, οι «Φοίνικες» χρησιμοποιούν Διογκώσιμους Ατμοσφαιρικούς Επιβραδυντές (IADs) με μια παγκόσμια πατενταρισμένη καινοτομία: ένα Σύστημα Διόγκωσης με Αναρρόφηση Αέρα (Air-Breathing Inflation System).
Κατά την επανείσοδο στην ατμόσφαιρα, η κάψουλα αρχικά διογκώνεται εν μέρει με άζωτο. Στη συνέχεια, αξιοποιεί τον ίδιο τον αέρα του οριακού στρώματος της ατμόσφαιρας για να αναπτύξει ένα ευρύ αεροδυναμικό κέλυφος διαμέτρου έξι μέτρων. Το κέλυφος αυτό λειτουργεί ως ένα γιγαντιαίο αεροδυναμικό φρένο. Η χρήση του περιβάλλοντος αέρα εξαλείφει την ανάγκη μεταφοράς επιπλέον βάρους, καθιστώντας το σκάφος εξαιρετικά ελαφρύ.
Μετά την επιτυχημένη πρώτη δοκιμαστική πτήση του πρώτου «Phoenix» με πύραυλο Falcon 9 της SpaceX, η εταιρεία προετοιμάζει τα επόμενα βήματα: το PHOENIX 2, σχεδιασμένο για εμπορικές αποστολές με μεταφορά φορτίου 100 κιλών και διάρκεια παραμονής σε τροχιά από 3 ώρες έως 12 μήνες, και το επόμενης γενιάς PHOENIX 3.
Ερωτώμενη για το αν υπάρχει χώρος για μικρότερες χώρες στην παγκόσμια διαστημική κούρσα, η επιστήμονας από την Πορτογαλία φέρνει ως παράδειγμα την πατρίδα της, αλλά και την πρόοδο της Ελλάδας. «Προέρχομαι από την Πορτογαλία, η οποία επίσης δεν ανήκει παραδοσιακά στις διαστημικές υπερδυνάμεις. Η Ελλάδα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο τα τελευταία χρόνια», υπογραμμίζει.
Η κυρία Ολιβέιρα συμβουλεύει τους νέους Έλληνες επιστήμονες που ονειρεύονται μια καριέρα στο Διάστημα, να χαράξουν τη δική τους πορεία: «Στην αρχή είναι σημαντικό να αποκτήσει κανείς εμπειρία σε χώρες με μεγάλη βιομηχανική κληρονομιά, όπως, π.χ., η Γερμανία, η Γαλλία ή οι ΗΠΑ, αλλά και μέσα από ευρωπαϊκά προγράμματα. Η τεχνογνωσία αυτή επιστρέφει στη συνέχεια ως προστιθέμενη αξία για τις πατρίδες μας. Το Διάστημα είναι ανοιχτό σε όσους έχουν το πάθος να καινοτομήσουν», τονίζει με το βλέμμα στα αστέρια.
ΑΠΕ-ΜΠΕ