Πάνω σε έναν βράχο ύψους 10 μέτρων, στο νησί όπου για 40 χρόνια ύψωνε κάθε πρωί την ελληνική σημαία, θα τοποθετηθεί ανδριάντας της θρυλικής «Κυράς της Ρω», κατά κόσμον Δέσποινας Αχλαδιώτη.
Προκειμένου να ξεκινήσει η διαδικασία τοποθέτησης του ανδριάντα, ο δήμαρχος Καστελόριζου κ. Νικόλαος Ασβέστης συνοδευόμενος από τον διακεκριμένο γλύπτη κ. Ευάγγελο Τύμπα, βρέθηκαν χθες στην ακριτική βραχονησίδα.
Συνοδευόμενοι από τον διοικητή της φρουράς, απέτισαν φόρο τιμής στο κοιμητήριο που αναπαύεται η Κυρά της Ρω.
Στη συνέχεια, έγινε η επιλογή του χώρου όπου θα τοποθετηθεί ο ανδριάντας: έναν βράχο, ύψους περίπου 10 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας.
«Ο γλύπτης, με υψηλή καλλιτεχνική ευαισθησία και απόλυτο σεβασμό στην ιστορική αλήθεια, αποτύπωσε τη συγκλονιστική εκείνη στιγμή κατά την οποία η θρυλική Κυρά της Ρω, Δέσποινα Αχλαδιώτη, στεκόταν αγέρωχη σε αυτόν τον βράχο και ύψωνε την ελληνική σημαία στη βραχονησίδα Ρω. Με τον τρόπο αυτό μεταφέρεται ένα διαχρονικό μήνυμα αυταπάρνησης, ευθύνης και εθνικής αξιοπρέπειας» δήλωσε ο δήμαρχος Καστελόριζου
Το άγαλμα αποτελεί πρωτοβουλία και φόρο τιμής από τον δήμαρχο και το δημοτικό συμβούλιο του Καστελορίζου προς την Κυρά της Ρω, «ως ελάχιστη ένδειξη ευγνωμοσύνης για την προσφορά της και ως διαρκή υπενθύμιση του δικού μας χρέους απέναντι στην πατρίδα, τη μνήμη και την εθνική μας ταυτότητα».
Η θρυλική Κυρά της Ρω
Η Δέσποινα Αχλαδιώτη, επί 40 χρόνια (από το 1943 ως το θάνατό της το 1982) ύψωνε την ελληνική σημαία στην ακριτική νησίδα της Ρω κάθε πρωί και την κατέβαζε με τη δύση του ήλιου.
Στη Ρω είχε εγκατασταθεί με τον άντρα της και την τυφλή μητέρα της από το 1924 και υπήρξε μέλος της Αντίστασης κατά την περίοδο της κατοχής.
Με «δυνατή φωνή και γοργή περπατησιά», όπως την περιγράφει ο βιογράφος της Κυριάκος Χονδρός, δεν εγκατέλειψε ποτέ το νησί, ακόμα κι όταν το Καστελλόριζο, που βομβαρδίστηκε από τους Άγγλους στη συνθηκολόγηση της Ιταλίας, το 1943, ερήμωσε σχεδόν από τους κατοίκους του.
Η Κυρά της Ρω πέθανε σε νοσοκομείο της Ρόδου στις 13 Μαΐου 1982, σε ηλικία 92 ετών, μετά από τρίμηνη νοσηλεία εξαιτίας εγκεφαλικού που υπέστη.
Η κηδεία της τελέστηκε την επομένη ημέρα δημοσία δαπάνη στο Καστελλόριζο, παρουσία του τότε υφυπουργού Άμυνας Αντώνη Δροσογιάννη ενώ το φέρετρο της ήταν σκεπασμένο με την Ελληνική σημαία.
Η σορός της μεταφέρθηκε στη Ρω και ενταφιάστηκε κάτω από τον ιστό όπου ύψωνε τη σημαία.
Σήμερα στη νησίδα της Ρω υπάρχει ο τάφος της, τα δύο μικρά σπιτάκια όπου διέμενε και το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου.