Ιωάννα Κλάπα-Χριστοδουλέα: Προτεραιότητες και στόχοι της Ελληνικής Προεδρίας στη Δικαιοσύνη

Ιωάννα Κλάπα-Χριστοδουλέα: Προτεραιότητες και στόχοι της Ελληνικής Προεδρίας στη Δικαιοσύνη

 Ιωάννα Κλάπα
Ιωάννα Κλάπα

Τους στόχους τους οποίους έχει επιλέξει να προβάλει και να υποστηρίξει ένθερμα η Ελληνική Προεδρία στον τομέα της Δικαιοσύνης (β' εξάμηνο 2027) παρουσίασε, στο πλαίσιο της ημερίδας του ΟΠΕΔ, η κ. Ιωάννα Κλάπα-Χριστοδουλέα, πρώην πρόεδρος του Αρείου Πάγου και νυν επικεφαλής της Ομάδας Εργασίας για τα θέματα Δικαιοσύνης της Ελληνικής Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Όπως επισήμανε, η Ελληνική Προεδρία έχει ως γνώμονα την προώθηση των θεμελιωδών αξιών της Ένωσης, καθώς και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Δημοκρατίας. Ειδικότερα, η ατζέντα των παρεμβάσεων εστιάζει στην ποινικοποίηση του διαδικτυακού λόγου μίσους κατά πολιτικών προσώπων ως «ευρωεγκλήματος», στην επιβολή στοχευμένων κυρώσεων σε διεθνή εγκληματικά δίκτυα εκτός Ε.Ε., στην εναρμόνιση των ευρωπαϊκών κανόνων για την ανάκτηση κλεμμένων πολιτιστικών αγαθών, στην απλούστευση της ενωσιακής νομοθεσίας μέσω του μηχανισμού «ΣΟΛΩΝ» (EU-VISICOM) για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, καθώς και στην προώθηση της Σύμβασης της Σιγκαπούρης για τη διεθνή εμπορική διαμεσολάβηση.

Ακολουθούν αναλυτικά οι πέντε κεντρικοί άξονες προτεραιοτήτων, όπως παρουσιάστηκαν στην ομιλία της με τίτλο: «Προτεραιότητες και στόχοι της Ελληνικής Προεδρίας».

«Προτεραιότητες και στόχοι της Ελληνικής Προεδρίας»

Η ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε. από την Ελλάδα το β’ εξάμηνο του 2027 αποτελεί σημαντικό ορόσημο τόσο για τη χώρα μας όσο και για την Ε.Ε., σε μια περίοδο σοβαρών γεωπολιτικών, οικονομικών και θεσμικών προκλήσεων.

Έχοντας την τιμή να μετέχω με επίλεκτα και υψηλού κύρους πρόσωπα στην Ομάδα Εργασίας για την προετοιμασία της Ελληνικής Προεδρίας στον τομέα της Δικαιοσύνης, θα παραθέσω στόχους και προτεραιότητες, που φιλοδοξούμε να προβάλουμε και να προωθήσουμε, μέσω ενός προγράμματος διαλόγου και εξωστρέφειας.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ο σεβασμός στη δημοκρατία, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την ελευθερία, την ισότητα, το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι θεμελιώδεις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  

Η Ελληνική Προεδρία έχει ως γνώμονα την προώθηση των αξιών αυτών, καθώς και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Δημοκρατίας.

Ας επισημάνουμε, λοιπόν, τους στόχους, τους οποίους έχει επιλέξει να προβάλει και να υποστηρίξει ένθερμα η Ελληνική Προεδρία στον τομέα της Δικαιοσύνης:

Ι)  Ο λόγος μίσους κατά πολιτικών προσώπων  είναι ένα από τα πιο κρίσιμα και πολυσυζητημένα φαινόμενα στη σύγχρονη εγχώρια και παγκόσμια πολιτική. Εκδηλώνεται, υπό την επίφαση πολιτικών αντιπαραθέσεων, με τη χρήση υποτιμητικών, υβριστικών ή και απειλητικών χαρακτηρισμών σε βάρος πολιτικών αντιπάλων, όπως «εχθροί του έθνους» ή «προδότες», στοχοποιώντας τους με προσωπικές επιθέσεις, που ξεπερνούν την πολιτική κριτική ή ακόμη και τη θεμιτή έντονη πολιτική αντιπαράθεση, συχνά δε, επικεντρώνονται στην ιδιωτική ζωή, την οικογένεια, την καταγωγή ή το φύλο.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Σύμφωνα με τη νομολογία του ΕΔΔΑ, η έκφραση σε θέματα δημοσίου συμφέροντος απολαμβάνει ισχυρής προστασίας, βάσει του άρθρου 10 της ΕΣΔΑ. Ωστόσο η ελευθερία του λόγου και της έκφρασης σταματά εκεί που ξεκινά η συκοφαντική δυσφήμηση, η άμεση απειλή, η μισαλλοδοξία και η υποκίνηση σε βίαιες πράξεις.

Οι επιπτώσεις είναι ιδιαίτερα σοβαρές, δεδομένου ότι προκαλείται διχασμός της κοινωνίας και εκμηδένιση της δυνατότητας για συναίνεση και συμβιβασμό, αποθάρρυνση νέων ή μετριοπαθών ανθρώπων από το να ασχοληθούν με τα κοινά, λόγω του τοξικού περιβάλλοντος, απαξίωση του κοινοβουλευτισμού, των θεσμών και εν γένει των δημοκρατικών διαδικασιών στα μάτια των πολιτών, με συνέπεια την ανάπτυξη ακραίων, αντιδημοκρατικών και παρακρατικών τάσεων και ομάδων. 

Αν και τα εργαλεία της τεχνητής νοημοσύνης προσφέρουν τεράστιες δυνατότητες θετικής παρέμβασης, οι μεροληπτικοί αλγόριθμοι, οι ψηφιακές πλατφόρμες και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που διασφαλίζουν την ανωνυμία, συμβάλλουν, δυστυχώς, καθοριστικά και ραγδαία, στη διάδοση του τοξικού λόγου, στις μαζικές συντονισμένες επιθέσεις, με σκοπό την προσβολή, τη φίμωση, την ψυχολογική ή ακόμη και τη φυσική εξόντωση πολιτικών αντιπάλων και δημιουργούν νέα πεδία παρενόχλησης και κακοποίησης.

Οι λόγοι μίσους, μέσω διαδικτύου (on line hate speech) και ειδικά σε βάρος πολιτικών προσώπων λειτουργούν όλο και περισσότερο ως συντονισμένη εγκληματική δραστηριότητα, καθώς, συχνά, καθοδηγούνται από δομημένα δίκτυα και εξτρεμιστικές ομάδες.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η Ελληνική Προεδρία θα προσπαθήσει να αναδείξει ότι, όπως το οργανωμένο έγκλημα, έτσι και το ψηφιακό μίσος και ο μισαλλόδοξος λόγος σε βάρος πολιτικών, από όποιους και αν εκπορεύεται και σκοπεί να προωθήσει σε ευρωπαϊκό επίπεδο την ποινική αντιμετώπιση των ψηφιακών επιθέσεων διάχυσης τοξικότητας και μίσους, στα λεγόμενα «ευρωεγκλήματα», υπό την έννοια του άρθρου 83 παρ. 1 της ΣΛΕΕ.

ΙΙ) Ένα από τα ζητήματα, το οποίο η Ελληνική Προεδρία θα επιδιώξει να προβάλει είναι η νομοθέτηση πλαισίου στοχευμένων περιοριστικών μέτρων και κυρώσεων σε βάρος φυσικών ή νομικών προσώπων, οντοτήτων, φορέων ή και κρατών, εκτός της Ε.Ε., που προωθούν συντονισμένες, σοβαρές εγκληματικές δραστηριότητες, όπως: α) Εμπορία ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένης και της εμπορίας παιδιών, β) Παράνομη παραγωγή και διακίνηση ναρκωτικών και ψυχοτρόπτων ουσιών, γ) παράνομη κατασκευή και διακίνηση πυροβόλων όπλων, εξαρτημάτων και πυρομαχικών, δ) Παράνομη διακίνηση μεταναστών, δηλαδή εισόδου και διέλευσης στο έδαφος κράτους μέλους της Ε.Ε., εξαιρουμένων των περιπτώσεων που συνδέονται με υποχρεώσεις διεθνούς δικαίου και επιτακτικές ανθρωπιστικές ανάγκες. 

Ιδιαίτερη σημασία, λοιπόν, έχει η διάταξη που θα προσδιορίζει τα πρόσωπα, φυσικά ή νομικά, φορείς ή οντότητες, που είναι υπεύθυνοι για:

Τον σχεδιασμό και τη διεύθυνση παράνομων ενεργειών και πολιτικών.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Την υλοποίηση, την υποστήριξη ή τη χρηματοδότησή τους.

Τη διευκόλυνση της τέλεσής τους και

Την απόκτηση υλικού ή οικονομικού οφέλους από αυτές.

Απαραίτητη είναι η σύνδεση με παράνομες ενέργειες που σχεδιάζονται και οργανώνονται και εκτός της Ε.Ε., οι οποίες, λόγω του εκτεταμένου, συστηματικού ή οργανωμένου χαρακτήρα τους, συνιστούν σοβαρή απειλή για τις αξίες ή την ασφάλεια της Ένωσης και των κρατών μελών της, αλλά και για τη διεθνή ασφάλεια, προκαλούν υπονόμευση του κράτους δικαίου και της δημοκρατίας και διάβρωση της οικονομικής σταθερότητας.

ΙΙΙ) Η παράνομη διακίνηση και το παράνομο εμπόριο των πολιτιστικών αγαθών έχει λάβει τεράστιες διαστάσεις, καθώς στηρίζεται στην κλοπή και τη λεηλασία τους, την παράνομη εξαγωγή και τη λαθρανασκαφή, εκτιμάται, σύμφωνα με την UNESC0 (ήδη από το 2020) ως η μεγαλύτερη διεθνής εγκληματική δραστηριότητα, μετά τη διακίνηση ναρκωτικών και όπλων. 

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Σε μια Ευρώπη χωρίς σύνορα και τελωνεία, η διασυνοριακή μετακίνηση των πολιτιστικών αγαθών είναι μάλλον εύκολη και όχι επαρκώς ελέγξιμη.

Το δίκαιο της Ε.Ε. δεν ρυθμίζει το ζήτημα ποίου κράτους μέλους το δίκαιο εφαρμόζεται, όταν ο κύριος πολιτιστικού αγαθού, το οποίο έχει απομακρυνθεί παράνομα –είτε πρόκειται για κράτος είτε για ιδιώτη- επιδιώκει την ανάκτησή του σε άλλο κράτος μέλος από λεηλάτη, λαθρέμπορο ή κλέφτη, από οίκο δημοπρασιών, από έμπορο τέχνης ή από κακόπιστο ή καλόπιστο αγοραστή.

Αφήνοντας το ζήτημα αυτό αρρύθμιστο, το δίκαιο της Ε.Ε. καταλείπει την απάντηση στους κανόνες ιδιωτικού δικαίου του κράτους του επιληφθέντος δικαστηρίου. Το πρόβλημα είναι ότι οι κανόνες αυτοί διαφέρουν σημαντικά από κράτος σε κράτος. Ως εκ τούτου, οι λαθρέμποροι μπορούν, προς όφελος των ιδίων, να επιδίδονται σε “law shopping” (αναζήτηση του ευνοϊκότερου δικαίου) καθώς και σε “forum shopping”.

Οι αδυναμίες αυτές θα μπορούσαν να περιοριστούν σημαντικά με τη λήψη νομοθετικών μέτρων σε επίπεδο Ε.Ε., με στόχο την εναρμόνιση των κανόνων για τις αξιώσεις απόδοσης λεηλατημένων έργων τέχνης και πολιτιστικών αγαθών, που θα συμβάλουν στη δημιουργία μεγαλύτερης ασφάλειας δικαίου για τις υποθέσεις αυτές.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

IV. Η Ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε., με το σχέδιο «ΣΟΛΩΝ», προτίθεται να αναλάβει μια φιλόδοξη πρωτοβουλία για τη δημιουργία ενός μόνιμου ευρωπαϊκού μηχανισμού κωδικοποίησης, απλούστευσης και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας. Η πρόταση απαντά στο έλλειμμα ανταγωνιστικότητας, που ανέδειξε η Έκθεση Draghi και στον κατακερματισμό της Ενιαίας Αγοράς, που υπογράμμισε η Έκθεση Letta, αξιοποιώντας παράλληλα την ατζέντα απλούστευσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η πρόταση αυτή εντάσσεται στη θεματική ενότητα «Δημοκρατία και Κράτος Δικαίου», στο μέτρο που κατατείνει στην αναβάθμιση της ποιότητας της ενωσιακής νομοπαραγωγικής διαδικασίας και, κατ’ επέκταση, στην προσβασιμότητα και την προβλεψιμότητα των κανόνων λειτουργίας της ΕΕ. 

Κεντρική ιδέα είναι ότι η πολυπλοκότητα του ενωσιακού δικαίου δεν αποτελεί μόνο νομικό πρόβλημα, αλλά και οικονομικό εμπόδιο. Η αδυναμία πολιτών, επιχειρήσεων και διοικήσεων  να εντοπίζουν εύκολα το εφαρμοστέο δίκαιο αυξάνει το κόστος συμμόρφωσης, αποθαρρύνει επενδύσεις και περιορίζει την καινοτομία. Για τον λόγο αυτό προτείνεται ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Ορατότητας, Απλούστευσης, Κωδικοποίησης και Ανταγωνιστικότητας, με την ονομασία EU-VISICOM ή «ΣΟΛΩΝ».

V. Η Ελληνική Προεδρία προτίθεται να αναδείξει στην ευρωπαϊκή ατζέντα, ως πρωτοβουλία στον τομέα της Δικαιοσύνης, τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τις Διεθνείς Συμφωνίες Διακανονισμού που προκύπτουν από διαμεσολάβηση (SingaporeConvention on Meditation), η οποία τέθηκε σε ισχύ το 2020 και καθιερώνει διεθνές πλαίσιο για την επίκληση και εκτέλεση συμφωνιών διακανονισμού, που προκύπτουν από διαμεσολάβηση σε διεθνείς εμπορικές υποθέσεις.

Παρά τη διεύρυνση της διεθνούς συμμετοχής, η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της παραμένουν εκτός της Σύμβασης αυτής. Δημιουργείται, λοιπόν, περιθώριο ελληνικής πρωτοβουλίας σε ένα στάδιο, κατά το οποίο η ευρωπαϊκή θέση δεν έχει ακόμη παγιωθεί.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η πρωτοβουλία παρουσιάζει σαφή ευρωπαϊκή και εθνική προστιθέμενη αξία. Η Ελληνική Προεδρία θα επιδιώξει, στα πλαίσια του άρθρου 81 παρ. 2 της ΣΛΕΕ, την προώθηση των αναγκαίων θεσμικών και νομικών διεργασιών, σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, με στόχο τη διαμόρφωση κοινής ευρωπαϊκής προσέγγισης για την προοπτική προσχώρησης στη Σύμβαση, η οποία μπορεί να ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου στις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές, την ελκυστικότητα της διαμεσολάβησης και τη θέση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στις συναλλαγές με τρίτες χώρες. 

Ακολουθήστε το iefimerida στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο iefimerida
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ Ιωάννα Κλάπα
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Tο iefimerida.gr δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

Δείτε επίσης

Περισσότερα