Τη βεβαιότητα ότι η Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει «σημαντικά βήματα, ακόμη και άλματα» στον τομέα του Διαστήματος εξέφρασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Ο πρωθυπουργός, στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Greece in Orbit - Η Ελλάδα στο Διάστημα: Η επόμενη ημέρα», συζήτησε με τον ιατρό διαστημικών αποστολών Αδριανό Γολέμη.
Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι λίγοι θα μπορούσαν να φανταστούν το 2019 πως σήμερα η Ελλάδα θα διέθετε δορυφόρους στο Διάστημα, ένα δυναμικό οικοσύστημα επιχειρήσεων στον τομέα των διαστημικών τεχνολογιών και εξασφαλισμένη χρηματοδότηση ύψους 350 εκατ. ευρώ μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης για την ανάπτυξη των επόμενων δράσεων τα επόμενα τέσσερα χρόνια.
Όπως ανέφερε, οι διαστημικές εφαρμογές μπορούν να προσφέρουν άμεσα οφέλη στην καθημερινότητα των πολιτών, συμβάλλοντας στην έγκαιρη ανίχνευση και παρακολούθηση δασικών πυρκαγιών και φυσικών καταστροφών, ενώ δημιουργούν και σημαντικές εξαγωγικές δυνατότητες για ελληνικές εταιρείες που αναπτύσσουν σχετικές τεχνολογίες.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η δορυφορική παρακολούθηση των καλλιεργειών, σε συνδυασμό με το Κτηματολόγιο, θα επιτρέψει την ακριβή καταγραφή της αγροτικής παραγωγής και τη διαφανή καταβολή των αγροτικών επιδοτήσεων, ώστε να είναι γνωστό ποιος καλλιεργεί τι και ποιες ενισχύσεις δικαιούται.
Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε, ακόμη, τη σημασία των εφαρμογών θαλάσσιας επιτήρησης για μια νησιωτική χώρα όπως η Ελλάδα, καθώς και τη στρατηγική αξία των διαστημικών τεχνολογιών για την εθνική άμυνα, χωρίς να επεκταθεί, όπως είπε, στις εφαρμογές διπλής χρήσης για λόγους εμπιστευτικότητας.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη να εμπνευστούν οι νέοι ώστε να ασχοληθούν με τις επιστήμες και την τεχνολογία, εκφράζοντας την πεποίθηση πως τα διαστημικά προγράμματα που θα αναπτυχθούν στα σχολεία θα δημιουργήσουν τη νέα γενιά μηχανικών, ερευνητών και αστροναυτών, ενώ παράλληλα θα συμβάλουν στον επαναπατρισμό Ελλήνων επιστημόνων που διακρίνονται στο εξωτερικό.
Μητσοτάκης: Είναι μια επένδυση που αξίζει τα χρήματά της
Αναφερόμενος στην πρώτη ελληνική επανδρωμένη αποστολή, ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι μέσα στην επόμενη διετία η χώρα θα αποκτήσει τον πρώτο της αστροναύτη, σημειώνοντας πως ο Αδριανός Γολέμης θα μεταβεί στο Διάστημα στο πλαίσιο της συνεργασίας της Ελλάδας με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος.
Όπως είπε, η αποστολή αυτή έχει ισχυρό συμβολισμό, καθώς μπορεί να εμπνεύσει τη νέα γενιά, αλλά και ουσιαστική αξία, αφού κατά την παραμονή του στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό θα πραγματοποιηθούν πειράματα που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες της ελληνικής ερευνητικής κοινότητας και της ελληνικής βιομηχανίας. Για τον σκοπό αυτόν, όπως ανακοίνωσε, θα εκδοθεί σύντομα σχετική πρόσκληση για την υποβολή ερευνητικών προτάσεων.
«Είναι μια επένδυση που αξίζει τα χρήματά της», ανέφερε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι τα οφέλη της ξεπερνούν την προβολή της χώρας και αφορούν την παραγωγή νέας γνώσης και τεχνολογίας, ενώ σημείωσε ότι η πρόοδος της Ελλάδας στον τομέα του Διαστήματος αναγνωρίζεται ήδη από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος.
Γολέμης: Οι επενδύσεις στην έρευνα και στην εξερεύνηση του Διαστήματος επιστρέφουν πολλαπλά οφέλη στην οικονομία και στην κοινωνία
Από την πλευρά του, ο Αδριανός Γολέμης επισήμανε ότι οι επενδύσεις στην έρευνα και στην εξερεύνηση του Διαστήματος επιστρέφουν πολλαπλά οφέλη στην οικονομία και στην κοινωνία. Ανέφερε ότι ελληνικές εταιρείες ήδη κατασκευάζουν υποσυστήματα για ερευνητικά οχήματα της NASA και αναπτύσσουν αισθητήρες υγείας που χρησιμοποιούνται τόσο σε αστροναύτες όσο και στην τηλεϊατρική για απομακρυσμένες περιοχές.
Επικαλούμενος διεθνείς μελέτες, σημείωσε ότι κάθε ευρώ που επενδύεται στην έρευνα και εξερεύνηση του Διαστήματος επιστρέφει περίπου τετραπλάσιο στην οικονομία μέσω της καινοτομίας, της παραγωγής και της δημιουργίας θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης.
Κλείνοντας, απηύθυνε μήνυμα προς τους νέους, τονίζοντας ότι η επίτευξη μεγάλων στόχων απαιτεί σχέδιο, επιμονή, εμπιστοσύνη στις δυνατότητες και ομαδικότητα. Όπως ανέφερε, το Διάστημα αποτελεί το καλύτερο παράδειγμα του τι μπορεί να επιτευχθεί μέσα από τη συνεργασία, υπογραμμίζοντας ότι η ευρωπαϊκή συνεργασία επιτρέπει την υλοποίηση στόχων που καμία χώρα δεν θα μπορούσε να πετύχει μόνη της.
Οι τοποθετήσεις του πρωθυπουργού
Στην εισαγωγική του τοποθέτηση, αναφερόμενος στα βήματα που έχει κάνει η Ελλάδα στον τομέα του Διαστήματος και στις προοπτικές για το μέλλον, ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε:
Κατ' αρχάς, θέλω να εκφράσω την πολύ μεγάλη χαρά μου που βρίσκομαι σήμερα σε μια εκδήλωση η οποία πιστοποιεί το ότι η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα, θα τολμούσα να πω και άλματα, τα τελευταία χρόνια ως προς τη διαστημική μας πολιτική.
Δεν νομίζω ότι πολλοί το 2019 θα φαντάζονταν πως η Ελλάδα θα βρισκόταν εκεί που είναι σήμερα, με αρκετούς δορυφόρους στο Διάστημα, με ένα πολύ δυναμικό οικοσύστημα γύρω από τις τεχνολογίες του Διαστήματος να αναπτύσσει προϊόντα και εφαρμογές, και με την ελληνική πολιτεία μέσα από το Ταμείο Ανάκαμψης να έχει εξασφαλίσει 350 εκατομμύρια για τα επόμενα τέσσερα χρόνια για να χρηματοδοτήσουμε τις επόμενες δράσεις μας στο Διάστημα.
Πιστεύω ότι η παρουσίαση διαφώτισε αρκετούς οι οποίοι δεν γνωρίζουν καλά τα οφέλη τού να έχουμε παρουσία στο Διάστημα. Αναφερθήκατε ενδεικτικά -και αναφέρθηκε και ο Jorge- σε μια σειρά από εφαρμογές οι οποίες μας βοηθούν να αντιμετωπίζουμε καλύτερα φυσικές καταστροφές.
Η Ελλάδα, δυστυχώς, ως μεσογειακή χώρα, καλείται κάθε καλοκαίρι να αντιμετωπίσει προβλήματα δασικών πυρκαγιών. Άρα, ο έγκαιρος εντοπισμός και η παρακολούθηση, real-time πρακτικά, από το Διάστημα μας δίνει, προφανώς, ένα πολύ σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα.
Και όσο μπορούμε να αναπτύσσουμε τέτοιες εφαρμογές ως προς τη διαχείριση των δεδομένων, τόσο πιο εύκολο θα είναι να τις πουλήσουμε και στο εξωτερικό, γιατί προφανώς το πρόβλημα αυτό δεν το αντιμετωπίζουμε μόνο εμείς.
Το ίδιο ισχύει, ελπίζω σε λιγότερη έκταση, για φαινόμενα πλημμυρών και για ενδεχόμενες άλλες φυσικές καταστροφές.
Να αναφερθώ, επίσης, στην ανάγκη να μπορούμε να έχουμε μια πολύ ακριβή επιτήρηση από το Διάστημα του τι καλλιεργούμε και πού το καλλιεργούμε. Γνωρίζετε τα πρόσφατα προβλήματα τα οποία αντιμετωπίσαμε ως προς τη διαχείριση των αγροτικών επιδοτήσεων. Το πρόβλημα αυτό οφείλει να λύνεται πια μέσα από πολύ καλή οπτική αποτύπωση της πραγματικής κατάστασης των καλλιεργειών μας.
Και σε συνδυασμό με το Κτηματολόγιο και την αποσαφήνιση της ιδιοκτησίας, μπορούμε πια να ξέρουμε ανά πάσα στιγμή κάθε τετραγωνικό μέτρο της χώρας μας σε ποιον ανήκει, τι καλλιεργεί και τι δικαιούται να λάβει. Είναι μια τεράστια τομή για το μέλλον.
Δεν θέλω, για λόγους εμπιστευτικότητας, να αναφερθώ στις dual-use εφαρμογές. Νομίζω ότι όλοι μπορείτε να καταλάβετε γιατί η τεχνολογία αυτή είναι εξαιρετικά σημαντική για σκοπούς εθνικής άμυνας.
Αλλά να αναφερθώ σε κάτι το οποίο κεντρίζει πολύ το ενδιαφέρον, και το λέω και προς τις εταιρείες οι οποίες είναι παρούσες. Και στέκομαι ιδιαίτερα στα θέματα της θαλάσσιας επιτήρησης. Είμαστε μια χώρα νησιωτική με μεγάλο θαλάσσιο πεδίο. Στο παρελθόν συζητούσαμε για συστήματα τα οποία τώρα μπορεί να φαίνονται και λίγο ξεπερασμένα, στο πώς μπορούμε να ξέρουμε ακριβώς τι κινείται στις θάλασσές μας, πού κατευθύνεται, ποια είναι η προέλευσή του. Καταλαβαίνετε ότι σε μια εποχή που καλούμαστε να διαχειριστούμε πολλαπλές κρίσεις, αυτό είναι κάτι το οποίο έχει πολύ μεγάλη αξία.
Να σταθώ και σε κάτι το οποίο θα συνδεθεί και με την παρουσία του Αδριανού και το οποίο νομίζω ότι έχει ξεχωριστή σημασία. Όλοι μας, νομίζω, μεγαλώνοντας έχουμε κοιτάξει προς τον ουρανό και έχουμε ονειρευτεί, μας έχουν συνεπάρει ταινίες επιστημονικής φαντασίας. Εγώ θυμάμαι ότι είδα το πρώτο «Star Wars» πριν από 50 χρόνια. Ήταν ίσως στις πρώτες ταινίες που είδα, όταν ήμουν 9 χρονών, σε ένα θερινό σινεμά με απαίσια εικόνα. Όμως, κάτι μέσα μου σκίρτησε, παρότι δεν ακολούθησα καθόλου την τεχνική κατεύθυνση.
Αλλά είμαι σίγουρος ότι πολλά νέα παιδιά, και μέσω των προγραμμάτων των δορυφόρων τα οποία θα αναπτύσσουμε πια στα σχολεία, θα εμπνευστούν, θα γίνουν οι μηχανικοί και -γιατί όχι;- οι αστροναύτες του μέλλοντος. Κι αυτό, σε μια εποχή που η τεχνολογία τρέχει με ιλιγγιώδη ταχύτητα, είναι μεγάλο κέρδος για τη χώρα.
Όπως είναι κέρδος το ότι το δυναμικό αυτό οικοσύστημα μπορεί να επαναπατρίζει ανθρώπους οι οποίοι έχουν λαμπρές καριέρες στον τομέα του Διαστήματος και που τώρα αντιλαμβάνονται ότι μπορούν να γυρίσουν στην Ελλάδα και να έχουν επαγγελματικές ευκαιρίες.
Οπότε κι εγώ, παρότι δεν είμαι ειδικός, από την πρώτη στιγμή που μίλησα με τον υπουργό, με όλους τους αρμόδιους γύρω από τα ζητήματα αυτά, αντελήφθην τη σημασία αυτής της πρωτοβουλίας.
Και κάτι τελευταίο: Η χώρα μας κληρονόμησε ένα μεγάλο «βαρίδι», μια πολυετή οικονομική κρίση. Βλέπω στην τεχνολογία -μέσα σε αυτό εντάσσω και τις τεχνολογίες του διαστήματος και την τεχνητή νοημοσύνη και όλες τις εφαρμογές γύρω από την ψηφιακή μας πολιτική- μια τεράστια ευκαιρία για τη χώρα να κάνει ένα μεγάλο άλμα και να ξεπεράσει χώρες οι οποίες ενδεχομένως ήταν μπροστά μας, επειδή δεν πέρασαν μια τόσο μεγάλη κρίση.
Άρα, αποδίδω πολύ μεγάλη σημασία σε αυτές τις πολιτικές και χαίρομαι πραγματικά, διότι στον τομέα του διαστήματος κάτι σημαντικό γίνεται στην πατρίδα μας και χαίρομαι που αυτό αναγνωρίζεται, πρωτίστως από την Ευρώπη.
Διότι καλό είναι να τα λέμε εμείς, αλλά πιο ευχάριστο να παίρνουμε τα εύσημα από τους Ευρωπαίους αρμόδιους, είτε μιλάμε για την αρμόδια Γενική Διεύθυνση είτε μιλάμε για τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος.
Για τους στόχους της Ελλάδας στο Διάστημα και τι σηματοδοτούν για τη χώρα μας, ο πρωθυπουργός ανέφερε:
Ο Αδριανός τα επόμενα δύο χρόνια θα είναι στο Διάστημα. Είναι μια επένδυση την οποία κάνουμε ως χώρα, η οποία έχει συμβολική και ουσιαστική αξία.
Ως προς το συμβολικό δεν θέλω να πω περισσότερα, αλλά θα ήθελα από τον Αδριανό πραγματικά που θα επωμιστεί αυτή τη βαριά ευθύνη, να μεταφέρει κυρίως στα σχολεία, στα νέα παιδιά, γιατί το Διάστημα είναι σημαντικό. Και να δράσει ως ένας καταλύτης έμπνευσης για μια νεολαία η οποία αναζητεί σήμερα την ελπίδα σε ένα περιβάλλον που μερικές φορές μπορεί να φαίνεται πολύ ζοφερό. Είδαμε, νομίζω, όλοι με πόσο ενδιαφέρον η παγκόσμια κοινή γνώμη παρακολούθησε την αποστολή του «Άρτεμις».
Ας κρατήσουμε, τώρα, τα ονόματα τα οποία επιλέγει η NASA. Είναι ελληνικά, δεν το σκεφτόμαστε. Γιατί «Άρτεμις»; Γιατί «Απόλλων»; Έχουμε κάτι παραπάνω να εισφέρουμε, νομίζω, και ως ένας αρχαίος πολιτισμός, σε όλη αυτή τη συζήτηση.
Όμως, έχει και μια πρακτική αξία: Όταν ο Αδριανός θα βρεθεί στο Διάστημα, θα κάνει πειράματα, και τα πειράματα αυτά θέλω να αντικατοπτρίζουν ερευνητικά ελληνικά ενδιαφέροντα.
Οπότε, πολύ σύντομα θα βγάλουμε τη σχετική πρόσκληση, ώστε τις μέρες που θα είναι στον Διαστημικό Σταθμό να ασχολείται με πειράματα και με έρευνα, η οποία θα αφορά την ελληνική ερευνητική κοινότητα, γιατί όχι την ελληνική βιομηχανία.
Οπότε, νομίζω ότι είναι μια ωραία στιγμή για τη χώρα, μια σημαντική στιγμή για τη χώρα, να μπορούμε να πούμε ότι εντός αυτού του χρονικού διαστήματος θα έχουμε τον πρώτο Έλληνα αστροναύτη.
Μια επένδυση την οποία κάνει η πατρίδα μας, σε συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος, αλλά, να το πω στα αγγλικά, «money well spent», πιστεύω.
Και όχι μόνο για την εικόνα της χώρας, αλλά και για την ουσία τού τι μπορεί κάποιος να κάνει σήμερα, σε συνθήκες που, δυστυχώς, δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε στη Γη και που απαιτούν παρουσία στο Διάστημα.