«Δεν έχουμε ανάγκη περαιτέρω δόμησης, δεν έχουμε ανάγκη πολυώροφα και ογκώδη κτίρια» λένε στην επιστολή τους προς τον πρωθυπουργό έξι δήμαρχοι των βορείων προαστίων. Ζητούν την απόσυρση του σχεδίου για μεταφορά συντελεστή δόμησης στις περιοχές τους.
Το ίδιο είχαν κάνει προ καιρού και οι δήμαρχοι των νοτίων προαστίων, προσφεύγοντας στο Συμβούλιο Επικρατείας για τα βιοκλιματικά κτίρια, που και σ’ αυτά τα τετραγωνικά που χτίζονταν ήταν περισσότερα. Θυμάστε τι αναστάτωση στην οικοδομή είχε φέρει εκείνη η απόφαση του ΣΤΕ.
Μπράβο στους δημάρχους το λοιπόν, υπερασπίζονται την ποιότητα της ζωής των πόλεων τους. Δεν θέλουν άλλο τσιμέντο. Απαιτούν περισσότερο πράσινο, νέα πάρκιν, καλύτερες υποδομές και κοινωνικές υπηρεσίες, όχι μεγαθήρια που θα πήξουν ακόμα περισσότερο τις ήδη πηγμένες πόλεις και δρόμους τους.
Εντάξει, αλλά μισό λεπτό να το σκεφτούμε καλύτερα. Διότι ο χορτάτος θεωρεί την δική του βαρυστομαχιά, μεγαλύτερο πρόβλημα από την πείνα του νηστικού. Και ο κάτοικος της Λυκόβρυσης θεωρεί την δική του ταλαιπωρία να κατέβει στο κέντρο λόγω κίνησης, μεγαλύτερο πρόβλημα απ’ αυτό που έχει ο γιος του ή ο ανιψιός του να βρει σπίτι να φτιάξει οικογένεια.
Αν δούμε το θέμα από άλλη οπτική γωνία, έχουμε μια εξέγερση των εύπορων και καλών περιοχών της Αττικής, ενάντια σε μια κάποια διέξοδο που δρομολογείται για την αντιμετώπιση του στεγαστικού, η οποία αντικειμενικά τις πλήττει. Για να μην παρεξηγηθώ, ούτε έτσι ακριβώς είναι, αλλά κρατήστε το επιχείρημα ως υπαρκτό. Διότι εδώ περιγράφουμε το τέλειο αδιέξοδο.
Η Αττική έχει ανάγκη από χιλιάδες νέα διαμερίσματα. Κάπου πρέπει να χτιστούν αυτά. Προφανώς δεν θα σηκωθούν στην Κυψέλη, στους Αμπελόκηπους, στο Κουκάκι ή στα Πατήσια. Εκεί δεν πέφτει ούτε καρφίτσα. Αναγκαστικά θα επιβαρυνθούν η Κηφισιά, η Φιλοθέη, το Ψυχικό, η Βούλα και άλλες παρόμοιες «καλές» περιοχές, με πιο ανοιχτούς χώρους και σημερινή χαμηλή δόμηση.
Οι κάτοικοι τους αντιδρούν. Το ίδιο οι δήμαρχοι τους και σύσσωμα τα Δημοτικά τους Συμβούλια, ανεξαρτήτως πολιτικής τοποθέτησης. Λογικό. Όμως ας μην κοροϊδευόμαστε. Οι δήμαρχοι εκφράζουν αυτούς που ήδη μένουν εκεί, ο κακόμοιρος νεαρός που ψάχνει σπίτι και δεν βρίσκει, δεν έχει δήμαρχο να τον εκφράσει, να διεκδικήσει το δικό του δικαίωμα.
Ο 65άρης που την δεκαετία του ’80 και του ’90 άφησε το υποβαθμισμένο κέντρο και πήγε βόρεια ή νότια, έμεινε σε κάποια νεόδμητη πολυκατοικία που είχε καταλάβει ελεύθερο χώρο. Τότε, η μεταφορά στην «καλή» περιοχή ήταν πρόοδος και αναβάθμιση. Τώρα που αποπειρώνται να έρθουν κι άλλοι, είναι υποβάθμιση του χώρου και μεγαθυριοποίηση.
Ο σημερινός 65άρης boomer, αφού μπήκε, κλείνει την πόρτα στον 30άρη της νεότερης γενιάς. «Να πας αλλού» του λέει. Διότι αν έρθει ο μικρός, πράγματι η καλή περιοχή θα πήξει, οι δρόμοι θα φρακάρουν, οι υποδομές θα δοκιμαστούν περαιτέρω, η σημερινή ποιότητα ζωής του παλιού θα χαμηλώσει. Ξαναγράφω, μη με παρεξηγείτε, στα δικά του μάτια δεν έχει άδικο. Ούτε ο δήμαρχος του που φωνάζει.
Πλην περιγράφουμε ένα πρακτικά άλυτο πρόβλημα. Ο 30άρης δεν μπορεί να πληρώνει 800 ευρώ το δυάρι και ο 65άρης δεν ανέχεται να μην βρίσκει πάρκιν κάτω από τα 120 τετραγωνικά του, όπως είχε μάθει. Όλοι δίκιο έχουν. Διότι και οι δήμαρχοι που στέλνουν επιστολές, θέλουν ασφαλώς να λυθεί το στεγαστικό. Αλλά μακριά από την περιοχή τους, αλλού να λυθεί.
Και μη μου πει κάποιος ότι δεν χρειάζεται να χτιστούν καινούρια σπίτια αλλά ν’ ανοίξουν τα παλιά, διότι και τα κλειστά οι boomers τα κρατάνε κλειδωμένα. Οι 30άρηδες δεν είναι ιδιοκτήτες, οι γονείς και οι μπαρμπάδες τους είναι. Πλην δεν συμφέρει τους boomers να ανοίξουν τα κλειστά ή αν τα ανακαίνισαν προτιμούν την βραχυχρόνια από την μακροχρόνια μίσθωση.
Εδώ βλέπετε, η ελεύθερη οικονομία υπερέχει. Στον συντελεστή δόμησης όμως πρέπει να μπουν κοινωνικά κριτήρια. Δυο μέτρα, δυο σταθμά. Και για τις υποδομές έχουν δίκιο οι δήμαρχοι. Όλοι θα θέλαμε καλύτερες, ομορφότερες και εξυπηρετικότερες πόλεις. Πλην με τα ευχολόγια δεν λύνουν το στεγαστικό μιας γενιάς που στα 30 της μένει ακόμα στο παιδικό της δωμάτιο.
Οι πόροι αντικειμενικά είναι πεπερασμένοι. Οι χώροι επίσης. Η κυβέρνηση, η μόνη που τρώει πραγματική πίεση για το στεγαστικό διότι εισπράττει όλο το πολιτικό κόστος, παλεύει να βρει λύσεις. Κάθε λύση που προτείνει, τρακάρει μετωπικά με ένα πλέγμα προβλημάτων που φαντάζει σχεδόν άλυτο. Όλοι απαιτούν να λυθεί, αλλά όχι με δικές τους παραχωρήσεις. Και στο μεταξύ, σε κάθε ευκαιρία, εμείς οι μεγαλύτεροι ρωτάμε επιτιμητικά τα νεότερα παιδιά. «Γιατί ρε σεις, δεν κάνετε οικογένεια;».