Ενδημική είναι η λεπτοσπείρωση στη Ζάκυνθο και αυτό αποδεικνύεται εύκολα ακόμη και στα τρία πρόσφατα κρούσματα σε ανθρώπους, κρούσματα τα οποία καταγράφηκαν στο νησί σε αποστάσεις άνω του 1 χιλιομέτρου το ένα από το άλλο.
«Υπάρχει ένας πληθυσμός μολυσμένων από λεπτοσπείρωση ζώων στη Ζάκυνθο, τα οποία μολύνουν, με τη σειρά τους, άλλα ζώα. Μάλιστα, τα μολυσμένα από λεπτοσπείρωση ζώα έχουν τη δυνατότητα να μολύνουν, στη συνέχεια, ακόμη και οικόσιτα ζώα. Αυτό είναι δεδομένο».
Αυτόν τον μεγάλο κίνδυνο από την ενδημική φύση της λεπτοσπείρωσης στο νησί της Ζακύνθου επισημαίνει σήμερα στο iefimerida.gr ο αναπληρωτής καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας, Γκίκας Μαγιορκίνης.
Έτσι, με βάση όσα εξηγεί στο iefimerida.gr ο Γκίκας Μαγιορκίνης, ίσως διαθέτει παραπάνω από βάσιμη τεκμηρίωση το αίτημα, το οποίο έχει καταθέσει η οικεία διοικητική Περιφέρεια προς την κυβέρνηση και τον Εθνικό Οργανισμό Δημοσίας Υγείας (ΕΟΔΥ), σύμφωνα με το οποίο πρέπει να δημιουργηθεί και να λειτουργήσει, το συντομότερο δυνατόν, ένα Παρατηρητήριο για τη Λεπτοσπείρωση στη Ζάκυνθο, η οποία «δίνει» διαχρονικά υψηλή δραστηριότητα της εν λόγω ζωοανθρωπονόσου, υψηλή δραστηριότητα η οποία, για μερικές χρονιές, αποτελεί ακόμη και το 25% - 47% επί του συνόλου των κρουσμάτων της λεπτοσπείρωσης σε όλη τη χώρα.
Ποια είναι η νόσος
Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι η λεπτοσπείρωση είναι μια λοιμώδης νόσος που προκαλείται από βακτήρια του γένους Leptospira. Μεταδίδεται από τα ζώα στον άνθρωπο, κυρίως μέσω επαφής με μολυσμένα ούρα ή με νερό και έδαφος που έχουν επιμολυνθεί. Ο κίνδυνος αυξάνεται ιδιαίτερα μετά από πλημμύρες ή τυφώνες, όταν οι άνθρωποι εκτίθενται σε στάσιμα νερά.
Η νόσος προσβάλλει πολλά ζώα και τον άνθρωπο. Σε παγκόσμιο επίπεδο καταγράφονται περίπου 1 εκατομμύριο κρούσματα ετησίως, με σχεδόν 60.000 θανάτους. Στην Ευρώπη εμφανίζεται κυρίως στη Μεσόγειο και στην Ανατολική Ευρώπη.
Η περίοδος επώασης διαρκεί 2–30 ημέρες. Η νόσος συχνά εξελίσσεται σε δύο φάσεις. Στην πρώτη, διάρκειας 4–9 ημερών, εμφανίζονται συμπτώματα παρόμοια με της γρίπης: πονοκέφαλος, ρίγη, μυϊκοί πόνοι, ναυτία, εμετός ή διάρροια. Στη δεύτερη φάση, που είναι σοβαρότερη, μπορεί να παρουσιαστούν υψηλός πυρετός, κιτρίνισμα του δέρματος και των ματιών (ίκτερος), κοιλιακός πόνος, εξάνθημα, καθώς και επιπλοκές όπως νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια και μηνιγγίτιδα. Χωρίς θεραπεία, η ανάρρωση μπορεί να διαρκέσει μήνες.
Η διάγνωση συχνά καθυστερεί, καθώς τα συμπτώματα μοιάζουν με άλλες ασθένειες. Η έγκαιρη χορήγηση αντιβιοτικών είναι καθοριστική για την αποφυγή σοβαρών επιπλοκών και την πλήρη ανάρρωση.
Η πρόληψη περιλαμβάνει αποφυγή επαφής με μολυσμένα νερά, χρήση προστατευτικού εξοπλισμού σε επαγγελματίες υψηλού κινδύνου, και έλεγχο των τρωκτικών. Η σωστή ενημέρωση και η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων αποτελούν τα βασικά μέτρα για τη μείωση της νόσου στον άνθρωπο και στα ζώα.
Δήλωση του νοσήματος
Ένα περιστατικό θεωρείται κρούσμα λεπτοσπείρωσης όταν εμφανίζει τα εξής ευρήματα:
- Πυρετός
ή τουλάχιστον δύο από τα παρακάτω:
- — Ρίγη
- — Πονοκέφαλος
- — Μυαλγίες
- — Ένεση (υπεραιμία) επιπεφυκότων
- — Αιμορραγίες δερματικές ή βλεννογόννων
- — Εξάνθημα
- — Ίκτερος
- — Μυοκαρδίτιδα
- — Μηνιγγίτιδα
- — Μείωση της νεφρικής λειτουργίας
- — Αναπνευστικά συμπτώματα ή/και αιμόπτυση
και επιβεβαιωθεί εργαστηριακά με θετική ορολογική δοκιμή ή/και PCR.
Η λεπτοσπείρωση είναι λοιμώδες νόσημα υποχρεωτικής δήλωσης. Η δήλωση στον ΕΟΔΥ είναι απαραίτητη για τον σχεδιασμό στοχευμένων δράσεων πρόληψης και παρέμβασης.