Στο Συμμαχικό Πολεμικό Νεκροταφείο Φαλήρου βρέθηκε σήμερα η Πνινάτ Γιανάι, στο πλαίσιο μιας τελετής προς τιμήν των Βρετανών πεσόντων στρατιωτών.
Η πρέσβης του Ισραήλ εξέφρασε το παράπονό της στη Βρετανική Πρεσβεία για το γεγονός ότι δεν είχε προβλεφθεί εβραϊκή προσευχή στη μνήμη των Εβραίων πεσόντων, αρχικά, ωστόσο το παράπονό της εισακούστηκε.
Το μήνυμά της
«Αυτή την Τετάρτη παρευρέθηκα σε μια τελετή μνήμης προς τιμήν των Βρετανών στρατιωτών που έπεσαν στους Παγκόσμιους Πολέμους.
Όπως μοιράστηκα μαζί σας εδώ, συγκλονίστηκα όταν διαπίστωσα ότι, σε μια τελετή αφιερωμένη στη μνήμη όλων των πεσόντων, παρευρίσκονταν χριστιανοί και μουσουλμάνοι θρησκευτικοί λειτουργοί, οι οποίοι προσευχήθηκαν για τους στρατιώτες της πίστης τους, όμως δεν υπήρχε ραβίνος για να προσευχηθεί στη μνήμη των Εβραίων στρατιωτών.
Κοίταξα τις πολλές ταφόπλακες στο κοιμητήριο. Κάποιες έφεραν σταυρούς, άλλες Άστρα του Δαβίδ. Στέκονταν πλάι πλάι, σιωπηλοί μάρτυρες στρατιωτών διαφορετικών θρησκειών που πολέμησαν ώμο με ώμο, θυσίασαν τη ζωή τους και έπεσαν για την ίδια αγαπημένη πατρίδα: τη Βρετανία.
Τα Άστρα του Δαβίδ ήταν εκεί. Τα ονόματα των Εβραίων στρατιωτών ήταν εκεί: Σολομών, Γαβριήλ, ακόμη και Σιτρίτ.
Όμως η φωνή της εβραϊκής προσευχής έλειπε από την τελετή.
Αυτό με πόνεσε βαθιά.
Όπως σας ανέφερα, επικοινώνησα με τη Βρετανική Πρεσβεία και εξέφρασα τη διαμαρτυρία μου για το γεγονός ότι δεν είχε προβλεφθεί εβραϊκή προσευχή στη μνήμη των Εβραίων πεσόντων.
Αργότερα την ίδια ημέρα, στην αλληλογραφία που ακολούθησε, η Βρετανική Πρεσβεία αναγνώρισε το λάθος της και ανταποκρίθηκε στο αίτημά μου να πραγματοποιηθεί μια επιπλέον θρησκευτική τελετή αφιερωμένη στη μνήμη των Εβραίων στρατιωτών.
Τους ευχαρίστησα ειλικρινά για την ανταπόκριση και την προθυμία τους να διορθώσουν όσα είχαν συμβεί και ζήτησα η τελετή να πραγματοποιηθεί χωρίς καθυστέρηση.
Και σήμερα πραγματοποιήθηκε.
Επιστρέψαμε στο ίδιο κοιμητήριο, στις ίδιες ταφόπλακες, στα ίδια Άστρα του Δαβίδ.
Αυτή τη φορά, όμως, η τελετή ήταν εντελώς διαφορετική.
Ενώ την Τετάρτη στεκόμουν εκεί με βαθύ πόνο για την απουσία εβραϊκής προσευχής, σήμερα σταθήκαμε εκεί όλοι μαζί, μια εβραϊκή κοινότητα που συγκεντρώθηκε ειδικά για να τιμήσει τη μνήμη των πεσόντων παιδιών της.
Αυτή τη φορά, ήταν μαζί μας ο ραβίνος της εβραϊκής κοινότητας, μέλη της ηγεσίας της και πολλοί Εβραίοι που ήρθαν να αποτίσουν φόρο τιμής στους Εβραίους στρατιώτες που έπεσαν στη μάχη. Σε στρατιώτες που αγαπούσαν την πατρίδα τους, τη Βρετανία, και ήταν πρόθυμοι να θυσιάσουν ό,τι πολυτιμότερο είχαν: τη ζωή τους.
Στην πρώτη τελετή, η απουσία της εβραϊκής φωνής ήταν βαθιά αισθητή.
Στη δεύτερη, η φωνή αυτή ακούστηκε με υπερηφάνεια, αξιοπρέπεια και βαθιά συγκίνηση.
Σταθήκαμε μαζί ανάμεσα στις ταφόπλακες, προσευχηθήκαμε για τις ψυχές των πεσόντων με εβραϊκή προσευχή και τιμήσαμε τη μνήμη τους σύμφωνα με τις παραδόσεις του λαού τους.
Ήταν μια ιδιαίτερα συγκινητική στιγμή.
Μαζί με τη θλίψη για τις νεαρές ζωές που κόπηκαν πρόωρα, νιώσαμε όλοι βαθιά χαρά και το προνόμιο να βρισκόμαστε εκεί.
Το προνόμιο να στεκόμαστε εκεί, τόσα χρόνια μετά τον θάνατό τους, και να προσφέρουμε μια εβραϊκή προσευχή για τις ψυχές τους.
Αυτό που ξεκίνησε με πόνο ολοκληρώθηκε με προσευχή, ενότητα και μια πράξη αποκατάστασης.
Ήταν μια μικρή αλλά ουσιαστική πράξη επανόρθωσης, που μας υπενθυμίζει ότι, ακόμη και ύστερα από τόσες δεκαετίες, ποτέ δεν είναι αργά για να κάνουμε το σωστό».