Το ημερολόγιο έγραφε 26 Σεπτεμβρίου 2000, οι δείκτες των ρολογιών έδειχναν λίγο μετά τις 10 το βράδυ και παρά τη θαλασσοταραχή ανοιχτά της Πάρου, τίποτα δεν προμήνυε πως εκείνη τη νύχτα θα γραφόταν μία από τις πιο τραγικές σελίδες της σύγχρονης ελληνικής ακτοπλοΐας, το ναυάγιο του «Εξπρές Σάμινα» με τους 81 νεκρούς.
Το επιβατικό πλοίο «Εξπρές Σάμινα» είχε αποπλεύσει από τον Πειραιά με 472 επιβάτες και 61 μέλη πληρώματος. Το πλοίο προσέγγιζε την Παροικιά της Πάρου, ενώ στην περιοχή έπνεαν άνεμοι εντάσεως 7-8 μποφόρ, όταν ο χρόνος σταμάτησε 2,5 ναυτικά μίλια από το λιμάνι όταν το «Εξπρές Σάμινα» προσέκρουσε με ταχύτητα 18 κόμβων στις βραχονησίδες Πόρτες.
Η απίστευτη ιστορία των δύο γυναικών -Σώθηκαν γιατί ταξίδευαν στο κατάστρωμα
Η τραγωδία του «Εξπρές Σάμινα» έχει παρουσιαστεί και στη διεθνή σειρά ντοκιμαντέρ «Mayday», μέσα από ένα επεισόδιο που ανασυνθέτει τα γεγονότα της 26ης Σεπτεμβρίου 2000. Με τη χρήση αρχειακού υλικού, μαρτυριών επιζώντων και ανθρώπων που συμμετείχαν στην επιχείρηση διάσωσης. Στο ντοκιμαντέρ παρουσιάστηκαν και οι μαρτυρίες δύο γυναικών, οι οποίες, όπως είπαν, σώθηκαν γιατί έμειναν στο κατάστρωμα όπως περιγράφουν οι ίδιες στο βίντεο (7':33''). Πρόκειται για τις Heidi Hart, 26 ετών τότε και Christine Shannon, 32 ετών -τότε- από το Σιάτλ των ΗΠΑ.
Οι δύο γυναίκες είχαν προγραμματίσει να πάνε στη Σαντορίνη, αλλά έχασαν το πλοίο, καθώς αποκοιμήθηκαν εκείνο το πρωί. Ετσι αποφάσισαν να πάρουν το επόμενο πλοίο που θα απέπλεε από τον Πειραιά με προορισμό τις Κυκλάδες, αυτό ήταν το «Εξπρές Σάμινα», με πρώτο προορισμό την Πάρο.
Το εισιτήριο που τελικά τις έσωσε
Οι δύο γυναίκες είχαν εισιτήρια τρίτης θέσης/καταστρώματος και επειδή πίστευαν ότι δεν είχαν δικαίωμα να βρίσκονται στους εσωτερικούς χώρους, παρέμειναν στο κατάστρωμα κατά τη διάρκεια του ταξιδιού. Η Heidi Hart περιγράφει στο Mayday ότι σκέφτηκε πως θα περάσουν μια κρύα και βροχερή νύχτα στο κατάστρωμα, αλλά δεν σκέφτηκε να κατέβει στους εσωτερικούς χώρους, όπου βρίσκονταν οι περισσότεροι επιβάτες. Αυτό αποδείχθηκε καθοριστικό.
Οι δύο γυναίκες είχαν μιλήσει τότε και στην κάμερα του AP και περιέγραψαν πώς διασώθηκαν.
Το 2005, όπως είχαν γράψει οι Seattle Times με τη συμπλήρωση 5 ετών από την τραγωδία, οι δύο γυναίκες επέστρεψαν στην Πάρο. Μάλιστα η Christine, η οποία είναι γλύπτρια, σε ένδειξη ευγνωμοσύνης προς τους κατοίκους του νησιού που βοήθησαν τους διασωθέντες, δώρισε ένα χάλκινο γλυπτό αφιερωμένο στα θύματα και τους διασώστες.
Το «Εξπρές Σάμινα» βυθίστηκε σε λιγότερο από 30 λεπτά
Το μοιραίο πλοίο εκτελούσε την ακτοπλοϊκή γραμμή Πειραιάς – Πάρος – Νάξος – Ικαρία – Σάμος – Πάτμος, με τελικό προορισμό τους Λειψούς. Στις 22:12 περίπου το πλοίο ενώ πλησίαζε την Πάρο προσέκρουσε στις νησίδες Πόρτες Πάρου, με συνέπεια να υποστεί ρήγμα στα δεξιά ύφαλά του, μήκους περίπου τριών μέτρων, στη βάση του δεξιού πτερυγίου ευστάθειας. Το νερό μέσα σε λίγα λεπτά κατέκλυσε το μηχανοστάσιο. Το πλοίο πήρε γρήγορα κλίση προς τα δεξιά και τελικά μετά από περίπου 30 λεπτά βυθίστηκε.
Μέσα σε αυτό το μισάωρο οι επιβαίνοντες του «Εξπρές Σάμινα» έζησαν τον απόλυτο εφιάλτη. Αρχικά επικράτησε απόλυτη συσκότιση στο πλοίο, καθώς προκλήθηκε ηλεκτρική βλάβη, δεν λειτούργησε ούτε η εφεδρική ηλεκτρογεννήτρια, ενώ εκτός λειτουργίας ήταν και η σειρήνα έκτακτης ανάγκης. Οι επιβάτες που βρίσκονταν στα σαλόνια του πλοίου αναζητούσαν σωσίβια, καθώς και τρόπο να βγουν στο κατάστρωμα ώστε να προσεγγίσουν τις σωσίβιες λέμβους. Αλλοι έπεσαν στο νερό και προσπάθησαν να κρατηθούν στην επιφάνεια. Η απόσταση από την ακτή δεν ήταν μεγάλη, όμως το σκοτάδι, ο πανικός, τα κύματα και ο δυνατός άνεμος δημιούργησαν τις χειρότερες συνθήκες για τη διάσωση.
Λιμενικό, ψαράδες και παραπλέοντα σκάφη σπεύδουν σε βοήθεια
Στην Πάρο, το σήμα κινδύνου κινητοποίησε το Λιμενικό. Ψαράδες από την Πάρο και την Αντίπαρο βγαίνουν με τα σκάφη τους μέσα στη νύχτα και κατευθύνονται προς τις νησίδες Πόρτες και το στίγμα του ναυαγίου. Πλοία που βρίσκονταν στην περιοχή έσπευσαν επίσης να βοηθήσουν. Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε μέσα στο σκοτάδι, με τους διασώστες να αναζητούν ανθρώπους που πάλευαν να κρατηθούν στην επιφάνεια της θάλασσας ανάμεσα στα συντρίμμια και στα σωστικά μέσα. Οι ψαράδες ήταν από τους πρώτους που έφτασαν στο σημείο και περισυνέλεξαν ανθρώπους από τη θάλασσα.
Μέσα σε αυτή τη δραματική προσπάθεια, ο λιμενάρχης Πάρου Δημήτρης Μάλαμας κατέρρευσε. Σύμφωνα με την επίσημη καταγραφή του Λιμενικού Σώματος, υπέστη οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου κατά τη διάρκεια της επιχείρησης διάσωσης, αφού είχε προηγουμένως ενημερωθεί για τον μεγάλο αριθμό των νεκρών.
Το ξημέρωμα αποκάλυψε το μέγεθος της καταστροφής. Το «Εξπρές Σάμινα» βρισκόταν πλέον στον βυθό της θάλασσας, ενώ 81 άνθρωποι είχαν χάσει τη ζωή τους.
Βίντεο με πλάνα και εικόνες από τη νύχτα του ναυαγίου και όσα ακολούθησαν
Η δίκη για το ναυάγιο και οι ποινές
Η δίκη για το ναυάγιο του «Εξπρές Σάμινα» άρχισε στις 27 Μαΐου του 2005 στο τριμελές εφετείο κακουργημάτων Πειραιώς και στις 27 Φεβρουαρίου του 2006 βγήκε η ετυμηγορία. Το δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το πλοίο ήταν αξιόπλοο, ότι οι βάρκες ήταν σε καλή κατάσταση και ότι η πρόσκρουση οφειλόταν σε κακή διακυβέρνηση, κυρίως από τον υποπλοίαρχο, ενώ η γρήγορη βύθιση αποδόθηκε στο γεγονός ότι δεν ήταν κλειστές οι υδατοστεγείς θύρες. Επιβλήθηκαν ποινές φυλάκισης στον πλοίαρχο, τον υποπλοίαρχο, τον ύπαρχο, στον Α' μηχανικό και τον ασυρματιστή.
- ,Ο πλοίαρχος Βασίλης Γιαννακής καταδικάσθηκε πρωτόδικα σε ποινή φυλάκισης 16 χρόνων, ενός μήνα και 15 ημερών ενώ η ποινή αργότερα μειώθηκε σε 11 χρόνια, 11 μήνες και 25 ημέρες. Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου το 2010 μείωσε την ποινή του, ενώ είχε ήδη αποφυλακιστεί, σε 5 έτη και 6 μήνες για διατάραξη μόνο της ασφάλειας της υδάτινης συγκοινωνίας και για τα πλημμελήματα του ναυαγίου από αμέλεια και της μη αυτοπρόσωπης διεύθυνσης πλοίου, με σκοπό οποιασδήποτε ποινικής δίωξης στο μέλλον έχοντας το δικαίωμα να στραφεί κατά του Δημοσίου για την αξίωση αποζημίωσης.
- Ο υποπλοίαρχος Αναστάσιος Ψυχογιός καταδικάσθηκε πρωτόδικα σε κάθειρξη 19 χρόνων, ενός μήνα και 15 ημερών και αργότερα μειώθηκε σε 12 χρόνια, 9 μήνες και 25 ημέρες.
- Ο ύπαρχος Γιώργος Τριαντάφυλλος καταδικάσθηκε πρωτόδικα σε ποινή φυλάκισης 8 χρόνων, 9 μηνών και 28 ημερών που αργότερα μειώθηκε σε 5 χρόνια και 28 ημέρες (εξαγοράσιμη).
- Ο Α' μηχανικός Γεράσιμος Σκιαδαρέσης καταδικάσθηκε σε ποινή φυλάκισης πρωτόδικα 8 χρόνων, 6 μηνών και 28 ημερών και αργότερα η ποινή μειώθηκε σε 7 χρόνια, πέντε μήνες και 28 ημέρες (εξαγοράσιμη).
- Ο ασυρματιστής Δημήτρης Τσούμας καταδικάστηκε πρωτόδικα σε φυλάκιση 15 μηνών, με 3ετή αναστολή, ενώ αργότερα μειώθηκε σε 10 μήνες με τριετή αναστολή.
Η αυτοκτονία Σφηνιά
Ο 55χρόνος εφοπλιστής-αντιπρόεδρος-διευθύνων σύμβουλος της Μinoan Flying Dolphins και πρόεδρος της Ένωσης Εφοπλιστών Ακτοπλοΐας (ΕΕΑ), Παντελής Σφηνιάς, μη αντέχοντας το βάρος της τραγωδίας και της πίεσης που του ασκήθηκε, έδωσε τέλος στη ζωή του το πρωί της 29ης Νοεμβρίου του 2000 πέφτοντας από τον έκτο όροφο του κτιρίου της εταιρείας στην Ακτή Κονδύλη στον Πειραιά.