Η κλιματική κρίση και η ανάγκη ενίσχυσης της πολιτικής προστασίας βρέθηκαν στο επίκεντρο συζήτησης που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του συνεδρίου Attica Green Expo, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της κυβέρνησης και της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Κωνσταντίνος Κατσαφάδος, υποστήριξε ότι τα τελευταία χρόνια έχει ενισχυθεί σημαντικά ο μηχανισμός πρόληψης και αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών.
Όπως ανέφερε, το Πυροσβεστικό Σώμα διαθέτει πλέον 18.800 στελέχη, ενώ καθοριστικό ρόλο στην επιτήρηση περιοχών υψηλού κινδύνου παίζουν τα 130 drones που επιχειρούν σε όλη τη χώρα.
Παράλληλα, τόνισε πως η αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής απαιτεί στενή συνεργασία μεταξύ κράτους, αυτοδιοίκησης, επιστημονικής κοινότητας και εθελοντών, με βασική προτεραιότητα την προστασία της ανθρώπινης ζωής, των περιουσιών και του φυσικού περιβάλλοντος.
Χάρης Δούκας: Ανάγκη ανασχεδιασμού των πόλεων
Ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας στάθηκε στην ανάγκη ανασχεδιασμού των πόλεων ώστε να γίνουν πιο ανθεκτικές απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα. Επισήμανε ότι η Αθήνα αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υποδομών, καθώς μεγάλο μέρος του οδικού δικτύου στερείται επαρκών αντιπλημμυρικών υποδομών, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης του πρασίνου και περιορισμού της τσιμεντοποίησης.
Βάσει σχετικής επιστημονικής μελέτης για την Αθήνα --η οποία έλαβε και σχετικό ευρωπαϊκό σήμα (label)-- απαιτούνται περίπου 6 δισεκ. ευρώ ετησίως για τη θωράκισή της, τη στιγμή που ο δήμος διαθέτει μόλις 650$ εκατομμύρια ευρώ. Το πρόβλημα των υποδομών είναι δομικό: μόνο το 20% των δρόμων της Αθήνας διαθέτει φρεάτια, γεγονός που σημαίνει ότι το δίκτυο είναι εξαιρετικά υποδιαστασιολογημένο. Για να προσεγγίσει η πόλη τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, που ανέρχεται σε 40%, απαιτούνται 100 εκατομμύρια ευρώ, ενώ τα διαθέσιμα κονδύλια αγγίζουν μόλις τα 4 εκατομμύρια ευρώ.
Ο κος Δούκας τόνισε πως πρέπει να σκεφτούμε εντελώς διαφορετικά: Η Αθήνα είναι μια τσιμεντούπολη, χτισμένη σε άλλες εποχές, με άλλα δεδομένα. Χαρτογραφήσαμε τα πλημμυρικά φαινόμενα και διαπιστώσαμε ότι εκδηλώνονται πάνω από μπαζωμένα ρέματα.
Αναγνωρίζοντας πως λύσεις όπως αυτή της Σεούλ, που προχωρά σε καθολικά ξεμπαζώματα ρεμάτων, είναι δύσκολο να εφαρμοστούν άμεσα, υπογράμμισε ότι επιβάλλεται η προστασία του πρασίνου, η μείωση του τσιμέντου, ο περιορισμός του ύψους των κτιρίων και η κατάργηση των πολεοδομικών «μπόνους» δόμησης. Πρότεινε τη θεσμοθέτηση περιορισμών, ώστε να μην καλύπτονται πλήρως τα οικόπεδα, αλλά να μετατρέπονται σε μικρούς πνεύμονες πρασίνου. Η πλέον αποδοτική και μηδενικού κόστους λύση, όπως εξήγησε, είναι το «ζωντανό χώμα», το οποίο απορροφά φυσικά τα όμβρια ύδατα.
Ωστόσο, επεσήμανε ότι για να υλοποιηθούν αυτά, απαιτείται σύγκρουση με μεγάλα κατασκευαστικά συμφέροντα. Ανέφερε ως κορυφαίο θετικό παράδειγμα την ανάπλαση στον Βοτανικό, όπου μια περιοχή που λειτουργούσε ως χωματερή, μετατρέπεται σε χιλιάδες στρέμματα πρασίνου.
Στον αντίποδα, στηλίτευσε τη δικαστική και νομοθετική μάχη που αναγκάζεται να δίνει ο δήμος στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) ενάντια στα μπόνους του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ) που οδηγούν σε περαιτέρω τσιμεντοποίηση και στην ανέγερση ορόφων που κρύβουν ακόμη και την Ακρόπολη. Ανέφερε χαρακτηριστικά την περίπτωση ξενοδοχείου, το οποίο, όχι μόνο δεν κατεδαφίστηκε, αλλά με νόμο του 2024 του δόθηκε η δυνατότητα να εξαγοράσει το επιβληθέν πρόστιμο. Κατέληξε δε με τη διαπίστωση, ότι το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο στερεί από την αυτοδιοίκηση τη δυνατότητα να θέσει αποτελεσματικό φραγμό σε αυτές τις πρακτικές.
«Τεχνολογία και σύγχρονα μέσα συμβάλλουν στην πρόληψη των πυρκαγιών»
Ο δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης και α’ αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, αναγνώρισε τη βελτίωση του πλαισίου πολιτικής προστασίας τα τελευταία χρόνια, ωστόσο άσκησε κριτική για την ανεπαρκή χρηματοδότηση των δήμων. Όπως σημείωσε, οι τοπικές αρχές καλούνται να διαχειριστούν κρίσιμες αρμοδιότητες χωρίς τους απαραίτητους πόρους και το αναγκαίο προσωπικό.
Αντίστοιχα, ο πρόεδρος του ΣΠΑΥ και δήμαρχος Παιανίας, Ισίδωρος Μάδης, αναφέρθηκε στις δράσεις προστασίας του Υμηττού, επισημαίνοντας ότι η τεχνολογία και τα σύγχρονα μέσα παρακολούθησης συμβάλλουν σημαντικά στην πρόληψη των πυρκαγιών, χωρίς ωστόσο να μπορούν να υποκαταστήσουν το ανθρώπινο δυναμικό.
Ιδιαίτερη έμφαση στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι νησιωτικοί δήμοι έδωσε ο δήμαρχος Βόρειας Κέρκυρας, Γεώργιος Μαχειμάρης. Όπως ανέφερε, η έλλειψη προσωπικού και χρηματοδότησης δυσχεραίνει την αντιμετώπιση προβλημάτων όπως οι πυρκαγιές, οι πλημμύρες, η λειψυδρία και η διαχείριση απορριμμάτων.
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο δημοτικός σύμβουλος Χάλκης, Γιάννης Συντιχάκης, υπογράμμισε την ανάγκη υιοθέτησης πρακτικών και άμεσα εφαρμόσιμων λύσεων, δίνοντας έμφαση στην πρόληψη, την ενημέρωση των πολιτών και την αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων για την αποτελεσματικότερη διαχείριση ζητημάτων πολιτικής προστασίας.
Κοινός τόπος όλων των παρεμβάσεων ήταν η ανάγκη στενότερης συνεργασίας μεταξύ κεντρικού κράτους και τοπικής αυτοδιοίκησης, αλλά και η ενίσχυση των διαθέσιμων πόρων, προκειμένου οι τοπικές κοινωνίες να θωρακιστούν αποτελεσματικότερα απέναντι στις προκλήσεις που δημιουργεί η κλιματική κρίση.