Σε τροχιά ουσιαστικού μετασχηματισμού μπαίνουν οι αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας, καθώς ο Όμιλος Συγκοινωνιών Αθηνών (ΟΑΣΑ), θυγατρική του Υπερταμείου, υλοποιεί ένα πολυεπίπεδο σχέδιο αναβάθμισης που εκτείνεται έως το 2030.
Στόχος είναι η αναστροφή της εικόνας απαξίωσης που χαρακτήριζε επί χρόνια τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και η προσέγγιση των προτύπων μεγάλων ευρωπαϊκών πρωτευουσών, τόσο σε επίπεδο εξυπηρέτησης όσο και βιωσιμότητας.
Τον στρατηγικό αυτό σχεδιασμό παρουσίασε χθες η Διοίκηση του Υπερταμείου, στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου, δίνοντας έμφαση στις παρεμβάσεις που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη αλλά και σε εκείνες που δρομολογούνται για τα επόμενα χρόνια. Όπως επισημάνθηκε, η νέα εποχή για τον ΟΑΣΑ στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες, την ανανέωση στόλου, την ενίσχυση της ασφάλειας και τον ψηφιακό μετασχηματισμό των υπηρεσιών.
Ριζική ανανέωση στόλου: Από το 21% στο 72% μέσα σε έναν χρόνο
Η πιο ορατή αλλαγή αφορά τον στόλο των λεωφορείων, όπου καταγράφεται εντυπωσιακή πρόοδος. Σήμερα, το 72% των λεωφορείων που κυκλοφορούν στην Αθήνα είναι σύγχρονα και φιλικά προς το περιβάλλον, έναντι μόλις 21% το 2024. Συνολικά, 951 νέα λεωφορεία έχουν ενταχθεί στο συγκοινωνιακό έργο, σε σύνολο 1.322 ενεργών οχημάτων, σηματοδοτώντας μια από τις μεγαλύτερες ανανεώσεις στόλου των τελευταίων δεκαετιών. Η αναβάθμιση δεν περιορίζεται μόνο στην αντικατάσταση παλαιών οχημάτων, αλλά συνδέεται και με τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των συγκοινωνιών.
Είναι ενδεικτικό ότι το ανθρακικό αποτύπωμα του Ομίλου μειώθηκε κατά 15% το 2024 σε σύγκριση με το 2023, εξέλιξη που αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στην είσοδο ηλεκτροκίνητων και χαμηλών εκπομπών λεωφορείων.
Ο σχεδιασμός προβλέπει περαιτέρω ενίσχυση του στόλου τα επόμενα χρόνια. Όπως αναφέρθηκε, έως το τέλος του 2027 ο αριθμός των λεωφορείων αναμένεται να αυξηθεί από περίπου 1.400 σήμερα σε σχεδόν 1.700, γεγονός που εκτιμάται ότι θα έχει άμεσο αντίκτυπο στη συχνότητα των δρομολογίων και στον χρόνο αναμονής στις στάσεις.
Μετρό: Ανάταξη συρμών, κλιματισμός και έργα υποδομής
Σημαντικές παρεμβάσεις υλοποιούνται και στο μετρό, όπου ο ενεργός στόλος αριθμεί σήμερα 75 συρμούς. Παράλληλα, 14 συρμοί βρίσκονται σε διαδικασία ανάταξης, με 6 έως 8 να αναμένεται να επανενταχθούν το 2026 και άλλους 8 το 2027. Ο στόχος είναι, έως το τέλος της τρέχουσας δεκαετίας, σχεδόν το σύνολο των συρμών να έχει ανανεωθεί.
Την ίδια στιγμή, προετοιμάζεται διαγωνισμός για την αναβάθμιση και την εγκατάσταση κλιματισμού σε 12 συρμούς, ένα ζήτημα που αποτελεί διαχρονικό αίτημα των επιβατών, ιδιαίτερα τους θερινούς μήνες.
Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η αντικατάσταση σιδηροτροχιάς σε συνολικό μήκος 32 χιλιομέτρων στις Γραμμές 2 και 3, έργο κρίσιμης σημασίας για την ασφάλεια και την αξιοπιστία του δικτύου.
Ασφάλεια και εμπειρία επιβάτη στο προσκήνιο
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ασφάλεια, τόσο στους σταθμούς όσο και στα οχήματα. Το πρόγραμμα «Αριάδνη» ενίσχυσε την παρουσία της Ελληνικής Αστυνομίας στις Συγκοινωνίες Αθηνών, με 360 αστυνομικούς να δραστηριοποιούνται σε μετρό, λεωφορεία και τραμ, ενώ άλλοι 50 έχουν διατεθεί στον Προαστιακό.
Παράλληλα, η πιλοτική νυχτερινή λειτουργία του μετρό τα Σάββατα αποδείχθηκε ιδιαίτερα δημοφιλής, προσελκύοντας περισσότερους από 40.000 επιβάτες. Πρόκειται για μια παρέμβαση που, όπως αναγνωρίστηκε, δεν ήταν εύκολη σε επιχειρησιακό επίπεδο, ωστόσο θεωρείται σημαντικό βήμα για την εξυπηρέτηση της νυχτερινής οικονομίας και της αστικής κινητικότητας.
Ψηφιακό άλμα: Από το Tap ‘n’ Pay στο one-app με ΑΙ
Στον ψηφιακό τομέα, ο ΟΑΣΑ επιχειρεί να καλύψει χαμένο έδαφος ετών. Οι ανέπαφες πληρωμές Tap ‘n’ Pay έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή, επιτρέποντας στους επιβάτες να μετακινούνται χωρίς φυσικό εισιτήριο, ενώ από τον Νοέμβριο του 2025 δρομολογείται η πλήρης ψηφιοποίηση των καρτών μέσω smartphone wallet.
Παράλληλα, υποδομές 5G λειτουργούν ήδη σε πέντε σταθμούς της Γραμμής 2, με επέκταση σε ακόμη τέσσερις, ενώ Wi-Fi παρέχεται σε τέσσερις σταθμούς, με τον σχεδιασμό να προβλέπει την προσθήκη επτά ακόμη έως το 2026.
Την ίδια ώρα, πραγματοποιούνται περίπου 600.000 έλεγχοι τον μήνα για την αντιμετώπιση της εισιτηριοδιαφυγής.
Στον ορίζοντα βρίσκεται και η δημιουργία μιας ενιαίας εφαρμογής (one-app), με αναβαθμισμένες λειτουργίες και αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης, που θα συγκεντρώνει πληροφορίες, εισιτήρια και υπηρεσίες σε ένα ψηφιακό περιβάλλον.
Οι παρεμβάσεις αυτές αρχίζουν να αποτυπώνονται και στα οικονομικά μεγέθη του Ομίλου. Ο κύκλος εργασιών για το 2025 εκτιμάται ότι θα ανέλθει στα 256 εκατ. ευρώ, έναντι 236 εκατ. ευρώ το 2024, ενώ η κρατική επιδότηση μειώθηκε κατά 4,2 εκατ. ευρώ. Τα έσοδα παραμένουν σταθερά πάνω από τα 230 εκατ. ευρώ, δημιουργώντας, σύμφωνα με το Υπερταμείο, πιο στέρεη βάση για τον μελλοντικό επενδυτικό σχεδιασμό.
«Στόχος να πλησιάσουμε τις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες»
«Ο ΟΑΣΑ είναι ο οργανισμός με το μεγαλύτερο οικονομικο-κοινωνικό αποτύπωμα του Υπερταμείου» τόνισε ο διευθύνων σύμβουλος του Υπερταμείου, Γιάννης Παπαχρήστου, επισημαίνοντας ότι, υπό διαφορετικές συνθήκες κομίστρου, θα μπορούσε να είναι και κερδοφόρος. Όπως ανέφερε, σχεδόν το 75% των λεωφορείων είναι πλέον καινούρια, ενώ η περαιτέρω αύξηση του στόλου θα βελτιώσει αισθητά τον χρόνο αναμονής.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ο ΟΑΣΑ διαθέτει πλέον ένα συγκεκριμένο και μετρημένο δεκαετές πλάνο. «Στόχος μας είναι έως το 2030 να έχουμε πλησιάσει πολύ κοντά το επίπεδο μεγάλων ευρωπαϊκών πρωτευουσών σε επίπεδο συγκοινωνιών» σημείωσε, προσθέτοντας ότι ο σχεδιασμός βασίζεται σε σαφή δεδομένα για τον αριθμό των οχημάτων, τα δρομολόγια και τις αποστάσεις.