Στα Φουρνά Ευρυτανίας, έναν ορεινό τόπο που τα τελευταία χρόνια άδειαζε αθόρυβα, η δασκάλα Παναγιώτα Διαμαντή και ο ιερέας Κωνσταντίνος Ντούτσικος αποφάσισαν το καλοκαίρι του 2024 να κάνουν κάτι που τότε έμοιαζε περισσότερο με ευχή παρά με σχέδιο.
Ανέβασαν ένα απλό διαδικτυακό κάλεσμα για όποια οικογένεια θέλει να αφήσει την πόλη και να ξεκινήσει από την αρχή, μια νέα ζωή στο χωριό τους. Σκοπός ήταν να σωθεί το σχολείο και να μην αναστείλει τη λειτουργία του. Αυτό που ακολούθησε δεν το περίμενε κανείς.
Μέσα σε λίγους μήνες τα Φουρνά άρχισαν να αλλάζουν όψη. Τα παιδιά γέμισαν ξανά την αυλή του σχολείου, ο φούρνος άναψε μετά από σχεδόν 20 χρόνια, νέες οικογένειες εγκαταστάθηκαν μόνιμα και έστησαν μικρές επιχειρήσεις. Πάνω σε αυτή την εμπειρία χτίστηκε η «Νέα Ζωή στο Χωριό», μια Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση που φιλοδοξεί να μεταφέρει το μοντέλο και αλλού. Με οργανωμένη υποδοχή, διαθέσιμα σπίτια, εξασφαλισμένη εργασία, στήριξη στα πρώτα δύσκολα βήματα. Στόχος δεν είναι απλώς να μετακομίσει κάποιος στην επαρχία, αλλά να μπορέσει να μείνει.
Η αρχή της επέκτασης έγινε στη Ζίτσα Ιωαννίνων. Το χωριό ήταν το πρώτο που «υιοθετήθηκε» μετά τα Φουρνά. Ήδη μία οικογένεια έχει εγκατασταθεί μόνιμα, ενώ ακόμη δύο ετοιμάζουν βαλίτσες, δίνοντας ξανά πνοή σε σπίτια που παρέμεναν κλειστά. Η τοπική κοινωνία κινητοποιήθηκε, καταγράφηκαν κατοικίες, αναζητήθηκαν δουλειές και στήθηκε ένα δίκτυο στήριξης, ώστε οι νεοφερμένοι να μη νιώσουν ποτέ μόνοι.
Και τώρα, το εγχείρημα περνά στο επόμενο, πιο φιλόδοξο βήμα. Το Κόκκινο Βοιωτίας. Το χωριό εντάχθηκε επισήμως στην «οικογένεια» της Νέας Ζωής και ήδη η πρώτη οικογένεια έχει μετοικήσει εκεί, σηματοδοτώντας μια νέα αρχή. Το σχέδιο προβλέπει ότι μέσα στους επόμενους μήνες θα ακολουθήσουν κι άλλες, με στόχο μέχρι το τέλος του 2026 να μείνουν εκεί έως είκοσι δημιουργώντας έναν μικρό αλλά ζωντανό πυρήνα κατοίκων.
Στην περιοχή ξεκίνησε η σύσταση τοπικού φορέα υποδοχής που αναλαμβάνει τα πάντα. Από τη χαρτογράφηση διαθέσιμων σπιτιών και τις απαραίτητες επισκευές μέχρι τη διασύνδεση με επιχειρήσεις για σταθερές θέσεις εργασίας. Ήδη έχουν γίνει επαφές με βιομηχανίες και εργοστάσια της ευρύτερης ζώνης των Οινοφύτων, ενώ μεγάλες εταιρείες έχουν εκφράσει πρόθεση να στηρίξουν οικονομικά και επαγγελματικά τις οικογένειες. Γιατί, όπως λένε οι άνθρωποι της πρωτοβουλίας, χωρίς εισόδημα καμία «επιστροφή στο χωριό» δεν αντέχει.
Όπως λέει η Παναγιώτα Διαμαντή άνθρωποι ζητούν ακόμη και σήμερα ενημέρωση για μετεγκατάσταση στα Φουρνά ενώ υπάρχει λίστα αναμονής τουλάχιστον 150 οικογενειών. Άνθρωποι από την Αθήνα τη Θεσσαλονίκη και άλλων μεγαλουπόλεων, κουρασμένοι από το υψηλό κόστος ζωής και το άγχος της πόλης, αλλά και Έλληνες του εξωτερικού που θέλουν να γυρίσουν σε πιο ανθρώπινους ρυθμούς, βρίσκονται σε αυτή τη λίστα. Οι άνθρωποι αυτοί είναι πολύτεκνοι γονείς, ζευγάρια με μικρά παιδιά, μονογονεϊκές οικογένειες που όλοι αναζητούν μια καινούργια αρχή.
Το στοίχημα παραμένει δύσκολο. Τα σπίτια συχνά χρειάζονται δουλειά, τα πρώτα έξοδα είναι πολλά και οι πόροι περιορισμένοι. Και για το λόγο αυτό η κα Διαμαντή επισημαίνει ότι η ΜΚΟ «Νέα Ζωή στο Χωριό» χρειάζεται την στήριξη όλων για να συνεχίσει το έργο της.
Κι έτσι, από τα Φουρνά της Ευρυτανίας στη Ζίτσα των Ιωαννίνων και τώρα στο Κόκκινο Βοιωτίας, στήνεται σιγά σιγά ένας χάρτης αλλιώτικος με χωριά που δεν περιμένουν απλώς να σωθούν, αλλά διεκδικούν ξανά το δικαίωμα στη ζωή.