Σήμερα, ανήμερα του Αγίου Πνεύματος, η Λευκάδα πανηγυρίζει την προστάτιδά της, την Παναγία Φανερωμένη, ένα ιστορικό Μοναστήρι του 332 μ.Χ, αφιερωμένο στη Κοίμηση της Θεοτόκου.
Κάθε χρόνο τέτοια μέρα, παρουσία χιλιάδων πιστών από όλη τη χώρα και με τη συνοδεία της Φιλαρμονικής της Λευκάδας, η εικόνα της Παναγίας - της «Κυράς» - λιτανεύετε γύρω από το μοναστήρι σε κλίμα κατάνυξης.
Δείτε ζωντανή εικόνα
Η σημερινή εικόνα - έργο τέχνης του 19ου αιώνα - είναι αντίγραφο της αρχικής θαυματουργής εικόνας που φιλοτεχνήθηκε από τον Ιερομόναχο Βενιαμίν Κοντράκη στο Άγιο Όρος το 1887.
Η εικόνα - διαστάσεων 120 εκατοστά ύψος και 80 εκατοστά πλάτος - έφτασε στη Λευκάδα την παραμονή του Αγίου Πνεύματος 24 Μαΐου (Ιουλιανό) / 5 Ιουνίου (Γρηγοριανό) 1887 όπου την υποδέχτηκε κλήρος και λαός.
Την επόμενη ημέρα, ανήμερα του Αγίου Πνεύματος έγινε η «ενθρόνιση» της στο καθολικό της Ιεράς Μονής. Από τότε, η Σύναξη της Υπεραγίας Θεοτόκου Πεφανερωμένης Λευκάδας τιμάται κάθε χρόνο ανήμερα του Αγίου Πνεύματος.
Η εικόνα φυλάσεται σε ειδικό παρεκκλήσι στον μοναστήρι - γεμάτη με τάματα - και οι πιστοί μπορούν να προσκυνούν καθημερινά, τις ώρες που είναι ανοιχτό το μοναστήρι.
Εκεί η Ιερή Εικόνα πλαισιώνεται από εκατοντάδες τάματα πιστών, κανδήλια, κειμήλια της Μονής, λείψανα Αγίων καθώς και τμήμα Τίμιου Ξύλου.
Πρώτη εικόνα (5ος αιώνας μ.Χ. – 1886)
Μετά την ίδρυση της μονής, σύμφωνα με την παράδοση, τον 5ο αιώνα μ.Χ. παραγγέλνεται από τους μοναχούς η αγιογράφηση της Ιερής Εικόνας στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί το έργο αναλαμβάνει ένας ιερομόναχος, ο Κάλλιστος, εφημέριος του ναού της Αγίας Σοφίας και αγιογράφος.
Ο Κάλλιστος δεν είχε σκεφτεί το θέμα της εικόνας - ενώ είχε προετοιμάσει τη σανίδα στην οποία θα την αγιογραφούσε δεν είχε καταλήξει στη μορφή που θα έδινε στην Παναγία.
Ωστόσο, μετά από μέρες προσευχής και νηστείας η μορφή της Παναγίας εμφανίστηκε στο ξύλο και στη συνέχεια ο ίδιος προσέθεσε τα χρώματα. Για το λόγο αυτό, επειδή δηλαδή η μορφή της Παναγίας φανερώθηκε, έδωσε και στην εικόνα τον τίτλο «Πεφανερωμένη» (αυτή που έχει φανερωθεί). Για τον ίδιο λόγο πήρε και το προσωνύμιο «Αχειροποίητος» (που δεν έγινε από ανθρώπινο χέρι).
Η εικόνα έφτασε στη Λευκάδα και εορτάζονταν το Σάββατο του Ακάθιστου Ύμνου ενώ κατά τους επόμενους αιώνες υπάρχουν προφορικές παραδόσεις για θαύματα της «Κυράς».
Το 1642 το Καθολικό της Μονής καταστράφηκε από πυρκαγιά όχι όμως η εικόνα.
Ωστόσο, δεύτερη μεγαλή φωτιά στο μοναστήρι, το 1886κατέστρεψε ολοσχερώς το καθολικό και την αρχική Ιερή Εικόνα.
Το αρχαιότερο μοναστήρι της Λευκάδας, σε τοποθεσία που κόβει την ανάσα
Το μοναστήρι της Παναγίας της Φανερωμένης αποτελεί το αρχαιότερο και μεγαλύτερο μοναστήρι της Λευκάδας ενώ παράλληλα είναι και η προστάτιδα και πολιούχος του νησιού.
Λέγεται ότι είναι χτισμένο από των Σωσίων – έναν από τους Μαθητές του Αποστόλου Παύλου που έφτασαν πρώτοι στο νησί και κήρυξαν το χριστιανισμό.
Είναι ανδρώο μοναστήρι με έναν Ηγούμενο και τέσσερις μοναχούς και δεσπόζει 3χιλιόμετρα πάνω από την πόλη της πόλης της Λευκάδας κοντά στον οικισμό Φρύνι.
Η θέα από τον πίσω περίβολο του νησιού προς την πόλη της Λευκάδας και την απέραντα παραλία του Αή Γιάννη, των Μύλων και της Γύρας, μέχρι την Πρέβεζα και τα βουνά της Αιτωλοακαρνανίας, είναι συγκλονιστική.
Στον περίβολο οι μοναχοί έχουν φτιάξει μια μικρή «κιβωτό», έναν μικρό ζωολογικό κήπο με χελώνες, παπαγαλάκια, πάπιες, χήνες και μία οικογένεια ελαφιών, πόλο έλξης για τους μικρούς επισκέπτες της μονής
Η ιστορία του μοναστηριού
Κατα το πέρασμα του από την περιοχή της Νικοπόλεως, στη γειτονική Πρέβεζα, ο Απόστολος Παύλος έστειλε το 63 μ.Χ. στο νησί τους τρεις βοηθούς, Ακύλα, Σωσίωνα και Ηρωδίωνα.
Οι τρεις τους κάλεσαν τους Λευκαδίτες στο χώρο εκείνο και κήρυξαν τη διδασκαλία του Ιησού. Έχτισαν αργότερα ευκτήριο οίκο προς τιμή της Παναγίας δημιουργώντας έτσι την πρώτη εκκλησία στο νησί.
Ο Απόστολος Παύλος χειροτόνησε το Σωσίωνα πρώτο επίσκοπο Λευκάδος και έκτοτε η Παναγία η Φανερωμένη θεωρείται η προστάτιδα και πολιούχος του νησιού.