Το «ΑΕΝΑΟΝ», ένα από τα μεγαλύτερα και πιο φιλόδοξα έργα αστικής ανάπλασης στην Ελλάδα, περνά πλέον από τα σχέδια, στο εργοτάξιο.
Η σύμβαση για το νέο Μητροπολιτικό Πάρκο «ΑΕΝΑΟΝ» στον Φαληρικό Όρμο υπεγράφη παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ανοίγοντας τον δρόμο για μια παρέμβαση συνολικού προϋπολογισμού 370 εκατ. ευρώ που φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά την εικόνα του παραλιακού μετώπου της Αττικής.
Τον Ιανουάριο του 2027 ξεκινούν τα έργα στον Φαληρικό Όρμο
Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει ότι μέσα στον Νοέμβριο θα εγκατασταθεί το εργοτάξιο, ενώ έως τα μέσα Δεκεμβρίου θα έχουν ολοκληρωθεί οι μελέτες εφαρμογής. Οι κατασκευαστικές εργασίες αναμένεται να ξεκινήσουν τον Ιανουάριο του 2027, με στόχο το «ΑΕΝΑΟΝ» να ανοίξει τις πύλες του στους πολίτες το δεύτερο εξάμηνο του 2029.
Η νέα εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς στις αρχές του 2024 το έργο βρισκόταν ακόμη αντιμέτωπο με τον κίνδυνο απώλειας της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης. Μέσα σε περίπου δύο χρόνια, όμως, επιχειρήθηκε να κλείσει μια σειρά από εκκρεμότητες που κρατούσαν την ανάπλαση εγκλωβισμένη στον σχεδιασμό. Όπως ανέφερε ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς, μέσα σε 21-22 μήνες ολοκληρώθηκαν 11 μελέτες και 19 αδειοδοτήσεις, ενώ το έργο πέρασε από τις απαιτούμενες εθνικές και ευρωπαϊκές διαδικασίες.
Το οικονομικό μέγεθος της παρέμβασης δεν εξαντλείται, πάντως, στα 370 εκατ. ευρώ του συγκεκριμένου έργου. Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης ανέφερε ότι συνολικά, και στις δύο φάσεις, το έργο χρηματοδοτήθηκε με περισσότερα από 464 εκατ. ευρώ δημόσιας επένδυσης, με συγχρηματοδότηση 85% από το Ταμείο Συνοχής.
Για τον κ. Κυριάκο Μητσοτάκη, η υπογραφή της σύμβασης σηματοδοτεί το τέλος μιας εκκρεμότητας που κράτησε πολλές δεκαετίες. Ο πρωθυπουργός στάθηκε στη συνεργασία κυβέρνησης και Περιφέρειας Αττικής, υποστηρίζοντας ότι η επιμονή και ο συντονισμός επέτρεψαν να ξεπεραστούν γραφειοκρατικά και άλλα εμπόδια. Παράλληλα, συνέδεσε την ανάπλαση του Φαληρικού Όρμου με την ευρύτερη ανάπτυξη του παραλιακού μετώπου, την επένδυση στο Ελληνικό και τη μεταβίβαση του Tae Kwon Do στην Περιφέρεια.
Ο κ. Νίκος Χαρδαλιάς, από την πλευρά του, περιέγραψε την πορεία του έργου ως μια δύσκολη διαδρομή, καθώς υπήρξαν στιγμές κατά τις οποίες, όπως είπε, υπήρχε πραγματικός κίνδυνος να χαθεί. Καθοριστική ήταν, σύμφωνα με τον ίδιο, η παρέμβαση του πρωθυπουργού προς την τότε επίτροπο Ελίζα Φερέιρα ώστε να εξασφαλιστεί ο απαραίτητος πρόσθετος χρόνος για τη χρηματοδότηση. Παράλληλα, εξασφαλίστηκαν εγγυήσεις του Ελληνικού Δημοσίου ύψους 6 εκατ. ευρώ ετησίως για τη μελλοντική συντήρηση και βιωσιμότητα του έργου.
Το δεύτερο εξάμηνο του 2029 η παράδοση του νέου Μητροπολιτικού Πάρκου
Το «ΑΕΝΑΟΝ» δεν αφορά μόνο μια νέα κατασκευή, αλλά μια συνολική αλλαγή στη φυσιογνωμία του Φαληρικού Όρμου. Το πάρκο θα καταλαμβάνει συνολικά 741 στρέμματα και θα αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους ανοικτούς δημόσιους χώρους της Αττικής, με πλήρη πρόσβαση και για ανθρώπους με κινητικά προβλήματα και αναπηρία. Η εκτίμηση είναι ότι θα υποδέχεται περίπου 3,8 εκατ. επισκέπτες κάθε χρόνο.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο πράσινο. Το 75% της έκτασης θα καλύπτεται από φυσική μεσογειακή βλάστηση, με περισσότερα από 4.000 δένδρα και πάνω από 210.000 φυτά σε 343 στρέμματα δίπλα στη θάλασσα. Στον χώρο προβλέπονται επίσης γήπεδα, ποδηλατόδρομοι, χώροι άθλησης, παιδότοποι, εκπαιδευτικές και θεματικές δραστηριότητες, πολιτιστικές και κοινωνικές χρήσεις, αλλά και περιορισμένες εμπορικές δραστηριότητες.
Στο σχέδιο περιλαμβάνονται, ακόμη, 5.700 τ.μ. νέων κτιρίων και τρεις χώροι στάθμευσης συνολικής δυναμικότητας 850 θέσεων. Ο σχεδιασμός ακολουθεί τις αρχές του Νέου Ευρωπαϊκού Bauhaus, με έμφαση στην ενεργειακή εξοικονόμηση, στην κλιματική ανθεκτικότητα και στην αντιπλημμυρική προστασία.
Το «ΑΕΝΑΟΝ» αποτελεί, ωστόσο, μόνο ένα κομμάτι ενός μεγαλύτερου σχεδιασμού για το παραλιακό μέτωπο. Στην ίδια στρατηγική εντάσσεται το Tae Kwon Do, το οποίο μαζί με την Πλατεία Νερού περνά σε νέα φάση αξιοποίησης. Η πρώην ολυμπιακή εγκατάσταση προβλέπεται να μετατραπεί σε συνεδριακό, εκθεσιακό και πολιτιστικό κέντρο διεθνών προδιαγραφών, ικανό να φιλοξενεί μεγάλες διοργανώσεις και να λειτουργεί συμπληρωματικά προς το νέο πάρκο.
Ένα ενιαίο παραλιακό μέτωπο με σχεδόν 1.000 στρέμματα χώρων πρασίνου
Ο στόχος είναι μέχρι το 2030 να έχει δημιουργηθεί στον Φαληρικό Όρμο ένα ενιαίο παραλιακό μέτωπο με σχεδόν 1.000 στρέμματα χώρων πρασίνου και αναψυχής, συνδυάζοντας τις υφιστάμενες ολυμπιακές υποδομές με νέους δημόσιους χώρους.
Την κατασκευή έχει αναλάβει η κοινοπραξία «ΑΕΝΑΟΝ 1», με τη συμμετοχή της METLEN και της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Ο εκτελεστικός πρόεδρος της METLEN Ευάγγελος Μυτιληναίος χαρακτήρισε το έργο κρίσιμο κρίκο για τη διαμόρφωση της Αθηναϊκής Ριβιέρας, ενώ ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ Γιώργος Περιστέρης υπογράμμισε ότι η συνεργασία των εμπλεκόμενων πλευρών θα είναι καθοριστική για την ολοκλήρωσή του.
Στην εξίσωση παραμένει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τον εκτελεστικό αντιπρόεδρο Raffaele Fitto να υπογραμμίζει τη στήριξη των ευρωπαϊκών θεσμών στο έργο και να αναφέρεται στη συμβολή της Περιφέρειας Αττικής και της ελληνικής κυβέρνησης για να φτάσει η ανάπλαση στο σημερινό κρίσιμο στάδιο.
Το τελευταίο στοίχημα είναι, πλέον, αυτό της τήρησης του χρονοδιαγράμματος. Για πρώτη φορά, η εξέλιξη του έργου θα μπορεί να παρακολουθείται δημόσια μέσα από την ιστοσελίδα του «ΑΕΝΑΟΝ». Ο ανάδοχος θα αναρτά φωτογραφίες και βίντεο από την πορεία των εργασιών, με το υλικό να ανανεώνεται ανά δεκαπενθήμερο. Με αυτόν τον τρόπο, οι πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα να ελέγχουν την πρόοδο και να διαπιστώνουν εάν οι ημερομηνίες που έχουν ανακοινωθεί τηρούνται στην πράξη.
Μετά από δεκαετίες σχεδίων, καθυστερήσεων και αμφιβολιών, το «ΑΕΝΑΟΝ» μπαίνει πλέον στην πιο κρίσιμη φάση του: εκείνη όπου οι μακέτες και οι υποσχέσεις πρέπει να μετατραπούν σε πραγματικό έργο. Ο Ιανουάριος του 2027 θα είναι το πρώτο μεγάλο τεστ, και το δεύτερο εξάμηνο του 2029 η ημερομηνία-ορόσημο για να φανεί αν η Αθήνα θα αποκτήσει τελικά τον νέο μεγάλο δημόσιο χώρο που σχεδιάζεται δίπλα στη θάλασσα.