Σήμερα, Δευτέρα 15 Ιουνίου, και από τις 9 π.μ. έως τις 3 μ.μ. έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί η καθιερωμένη εορταστική αιμοδοσία στο Προεδρικό Μέγαρο (Βασ. Γεωργίου Β 2) με τη συμμετοχή μελών της Προεδρίας της Δημοκρατίας, αλλά και πολιτών εθελοντών αιμοδοτών.
Στην εκδήλωση θα δώσει το «παρών» ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, καθώς επίσης η πρόεδρος και τα μέλη του Δ.Σ. του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας (ΕΚΕΑ), ο επιστημονικός διευθυντής του Κέντρου και το εξειδικευμένο προσωπικό, το οποίο θα οργανώσει την αιμοδοσία.
Η πρόεδρος του ΕΚΕΑ, Έλενα Τσάγκαρη, μιλάει σήμερα στο iefimerida και εξηγεί τις μεγάλες προσπάθειες τις οποίες καταβάλλει το ίδιο το Κέντρο, σε απόλυτη συνεργασία με το υπουργείο Υγείας, προκειμένου η αιμοδοσία στη χώρα μας να είναι αυξανόμενη, απολύτως ασφαλής και οργανωμένη με τον πιο σύγχρονο τρόπο, προκειμένου να εκλείψουν ακόμη κι αυτές οι περιορισμένες ελλείψεις μονάδων αίματος καθ’ έτος, οι οποίες είναι εποχικές και οφείλονται σε μια σειρά αντικειμενικών παραγόντων.
- Με αφορμή την χθεσινή Παγκόσμια Ημέρα Εθελοντή Αιμοδότη, καθώς και την καθιερωμένη σημερινή εκδήλωση στο Προεδρικό Μέγαρο, ποιο είναι το προσωπικό σας μήνυμα;
Θα υιοθετούσα το φετινό σύνθημα της καμπάνιας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, «Μια Σταγόνα Ανθρωπιάς. Δώσε Αίμα. Σώσε Ζωές», που υπογραμμίζει ότι κάθε σταγόνα αίματος αντικατοπτρίζει την ανθρωπότητα και κάθε προσφορά είναι πράξη συμπόνιας και φροντίδας προς τον συνάνθρωπο. Με δέκα λεπτά από τον χρόνο μας μπορούμε να χαρίσουμε τρεις ζωές σε άγνωστους συνανθρώπους μας, κάνοντας το μεγαλύτερο δώρο ζωής σε αυτούς που το έχουν ανάγκη και το μεγαλύτερο δώρο ψυχής σε εμάς που προσφέρουμε.
- Θα λέγατε ότι οδεύει η χώρα μας σε ένα σύστημα συλλογής αίματος, το οποίο θα περιλαμβάνει επίσης ένα είδος αμοιβής για τον αιμοδότη, προκειμένου να εξαλείψουμε πλήρως τις ελλείψεις σε αίμα, τις οποίες «μετράμε», παρ’ όλα αυτά, κάθε χρόνο;
Όχι, πιστεύω απόλυτα στη μη αμειβόμενη εθελοντική αιμοδοσία. Στη χώρα μας η ασφάλεια του προς μετάγγιση αίματος είναι πλέον απόλυτη κατάκτηση με βάση τα διεθνή πρότυπα. Τόσο στο Ε.ΚΕ.Α., όπου έχουμε μια μικρή ΝΑΣΑ (υπερσύγχρονα εργαστήρια) τα οποία επισκέπτονται χώρες από όλο τον κόσμο, όσο και στο ΑΧΕΠΑ γίνονται έλεγχοι (μοριακοί, ορολογικοί κ.λπ.) που διασφαλίζουν για όλη τη χώρα και για μία έκαστη συλλεγόμενη μονάδα την ασφάλεια του προς μετάγγιση αίματος.
Και με τις ελλείψεις μονάδων αίματος τι θα κάνει η χώρα μας;
Η εξάλειψη των εποχικών ελλείψεων θα επιτευχθεί: (1) με αλλαγή κουλτούρας, δηλαδή όταν απαλείψουμε την αιμοδοσία βάσει συγγενικού περιβάλλοντος και εκπαιδεύσουμε τον γενικό πληθυσμό στην τακτική εθελοντική αιμοδοσία τρεις φορές τον χρόνο, (2) με παραπάνω εκστρατείες ενημέρωσης σε πολλαπλούς πληθυσμούς στόχους ηλικίας από 18- 65 ετών, (3) με εκπαίδευση από μικρές ηλικίες και (4) με ολοκλήρωση και επέκταση σημαντικών πολιτικών του κράτους και του Ε.ΚΕ.Α. όπως αυτή της συγκεντροποίησης που οδηγούν στην απόλυτη ασφάλεια και επάρκεια. Επισημαίνω ότι έχει ήδη ολοκληρωθεί κατά τα έτη 2024- 2025 η «πολιτική συγκεντροποίησης» όλων των μονάδων αίματος που συλλέγονται στην Αττική και στην Κόρινθο στο Ε.ΚΕ.Α. με αποτέλεσμα την ορθότερη αναδιανομή τους αλλά και την αύξηση της ποσότητας και ποιότητας των προϊόντων αίματος (υπερδιπλασιασμός παραγωγής αιμοπεταλίων και επάρκεια ffp πλάσματος) κατόπιν επεξεργασίας των μονάδων αίματος από το Ε.ΚΕ.Α.. Στόχος μας η επέκταση της συγκεντροποίησης σε όλη την Επικράτεια.
- Πόσες είναι οι μονάδες αίματος, τις οποίες συλλέγει η χώρα μας κάθε χρόνο και με πόσες μονάδες αίματος θα μπορούσαμε να πούμε ότι βρισκόμαστε σε πλήρη επάρκεια και χωρίς ανάγκη εισαγωγής μονάδων αίματος;
Το 2025, και αναλογικά κινούμαστε και το 2026, το Ε.ΚΕ.Α. και το Υπουργείο Υγείας ενέτεινε τόσο τις εκστρατείες ενημέρωσης του γενικού πληθυσμού με στόχο την αύξηση της τακτικής εθελοντικής αιμοδοσίας όσο και προώθησε σύγχρονες πολιτικές ενίσχυσης του συστήματος αιμοδοσίας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τόσο την αύξηση των μονάδων αίματος που συλλέχτηκαν συνολικά, όσο και την βελτίωση των ποιοτικών δεικτών του μητρώου εθελοντών αιμοδοτών που τηρεί το Ε.ΚΕ.Α. Ειδικότερα το 2025 το μητρώο των εθελοντών αιμοδοτών αριθμεί 431.127 αιμοδότες δηλαδή 5.000 παραπάνω από το 2024 (426.00). Επιπλέον το 2024 οι αιμοδότες 1ης φοράς κυμάνθηκαν σε ποσοστό 14,9%, ενώ το 2025 το ποσοστό τους ανήλθε στο 18,6%. Το ποσοστό των συστηματικών αιμοδοτών το 2024 ήταν 28,9% ενώ το 2025 ανέβηκε στο 33,4% . Εξαιρετικά ενθαρρυντικό είναι το γεγονός ότι υπήρξε σημαντική αύξηση στον αριθμό των αιμοδοτών ηλικίας 18 - 25 ετών. Συγκεκριμένα το 2024 αιμοδότησαν 39.659 νέοι ηλικίας 18 – 25 ετών, ενώ το 2025 αιμοδότησαν 50.499 νέοι αυτής της ηλικίας. Τέλος το 2025 συλλέχτηκαν 545.309 μονάδες αίματος έναντι 537.000 μονάδων που είχαν συλλεχτεί το 2024 και εισήχθησαν 17.000 μονάδες με στόχο την κάλυψη αποκλειστικώς αναγκών πολυμεταγγιζόμενων ασθενών . Στόχος του Ε.ΚΕ.Α. είναι να συντηρήσει/αυξήσει τους εθελοντές αιμοδότες και κυρίως να τους καταστήσει τακτικούς εθελοντές αιμοδότες. Άμεσος στόχος μας είναι και η συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας με στόχο την ένταξη της κουλτούρας της αιμοδοσίας στην εκπαίδευση από τις μικρές ηλικίες ώστε να καθιερωθεί στο συλλογικό ασυνείδητο των νέων ανθρώπων η ανάγκη τακτικής εθελοντικής αιμοδοσίας.
Κυρία πρόεδρε, παρατηρούνται ακόμα εποχικές ελλείψεις, γιατί? - τι πρέπει να κάνουμε κάθε χρόνο, προκειμένου να μην έχουμε ελλείψεις μονάδων αίματος, κατά τη διάρκεια του διμήνου Ιουλίου – Αυγούστου, χρονική περίοδος καλοκαιρινών διακοπών και για τους περισσότερους από τους αιμοδότες;
Οι μονάδες που συλλέγουμε στην χώρα μας συνολικά είναι αναλογικά με τον πληθυσμό μας επαρκείς όμως πρέπει όλοι να καταλάβουμε ότι (1) Η αιμοδοσία δεν λειτουργεί «με απόθεμα» καθώς το αίμα και τα προϊόντα του έχουν συγκεκριμένο χρόνο ζωής, πχ το αίμα δίδεται περίπου έως και ένα μήνα αφού το προσφέρει ο αιμοδότης, (2) Στην Ελλάδα γίνονται ένα εκατομμύριο μεταγγίσεις το χρόνο αίματος και παραγώγων, δηλαδή κάθε ένα λεπτό δύο συνάνθρωποί μας μεταγγίζονται, (3) Στην Ελλάδα 4.000 συνάνθρωποί μας είναι πολυμεταγγιζόμενοι (πάσχοντες από θαλασσαιμία, μεσογειακή αναιμία κλπ) και χρειάζονται 2 φορές το μήνα μετάγγιση (ή και παραπάνω), ενώ έχουμε και μεγάλο αριθμό πολυτραυματιών. Το αίμα δεν παρασκευάζεται όμως, ανάγκη μετάγγισης έχουμε εν δυνάμει όλοι μας, για την αντιμετώπιση από ένα απλό κάταγμα μέχρι ένα τοκετό, από έναν πολυμεταγγιζόμενο πάσχοντα μέχρι μία μεταμόσχευση που απαιτεί πολλές μονάδες αίματος, από ένα χειρουργείο έως τους ασθενείς που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία κλπ. Επομένως παρότι η συνολική εικόνα στην χώρα μας είναι θετική, υπάρχουν περίοδοι όπως οι γιορτές των Χριστουγέννων – Πρωτοχρονιάς και του Πάσχα και κυρίως η περίοδος του Αυγούστου οπότε και σωρευτικά παράγοντες όπως απουσίες λόγω διακοπών, γρίπης και άλλων ιώσεων ή/ και αύξησης του πληθυσμού λόγω τουρισμού, έχουν ως αποτέλεσμα την εμφάνιση των «εποχικών» ελλείψεων. Για την εξάλειψη τους απαιτείται κυρίως η συνειδητοποίηση της συμβολής της τακτικής εθελοντικής αιμοδοσίας, δηλαδή ότι όλοι (με ελάχιστες εξαιρέσεις) όσοι είμαστε 18 με 65 ετών μπορούμε να δίνουμε αίμα 3 φορές το χρόνο.
Οι εκκλήσεις για αιμοδοσία, όμως, είναι διαρκείς. Το βλέπουμε καθημερινά.
Γι’ αυτό κι εμείς απευθύνουμε έκκληση σε όλο τον γενικό πληθυσμό ηλικίας 18 με 65 ετών να μην αυτό-εξαιρεθεί, να σπεύσει να δώσει αίμα είτε στις αιμοδοσίες των Νοσοκομείων, είτε σε εξορμήσεις του Ε.ΚΕ.Α. ή/ και συλλόγων και να το πράξει όλους τους καλοκαιρινούς μήνες, ώστε κανείς απολύτως συνάνθρωπός μας -ενόσω είμαστε διακοπές- να μην βιώσει όχι απλά έλλειψη αλλά ούτε καν την παραμικρή αγωνία καθυστέρησης στο πρόβλημα που αντιμετωπίζει και απαιτεί μετάγγιση. Όλοι μαζί, πάντα και μόνο για τον ασθενή!.