Η Ανάγκη για Παραγωγική Ανασυγκρότηση

Η Ανάγκη για Παραγωγική Ανασυγκρότηση

Το ότι μία οικονομία κάποιου κράτους για να είναι μακροπρόθεσμα βιώσιμη δεν πρέπει να καταναλώνει περισσότερα από ότι παράγει είναι αυτονόητο. Φυσικά δεν είναι ανάγκη τα αντικείμενα της παραγωγής και της κατανάλωσης να είναι τα ίδια. Αρκεί η αξία τους να είναι του ίδιου μεγέθους ώστε μέσω της ανταλλαγής να γίνεται εφικτή η όσο το δυνατόν καλύτερη κάλυψη των προτιμήσεων των καταναλωτών. Τί γίνεται όμως όταν για τον οποιοδήποτε λόγο επιλέγει το αντίθετο;

Από τη στιγμή που η κατανάλωση ξεπερνά την παραγωγή τότε αναγκαστικά το κράτος αυτό πρέπει να δανειστεί ώστε να καλύψει το έλλειμμα. Όπως όλοι γνωρίζουμε βραχυχρόνια δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα με αυτή την πολιτική. Η συσσώρευση χρεών όμως φτάνει ένα σημείο που γίνεται προβληματική. Πιο συγκεκριμένα, αν για κάποιο λόγο οι δανειστές δεν διαθέτουν το ίδιο μέγεθος κεφαλαίων ή χάσουν την εμπιστοσύνη τους στην ικανότητα του δανειζόμενου να αποπληρώσει τα χρέη του, τότε η αναχρηματοδότηση των παλιών χρεών γίνεται προβληματική. Από το 2008 και μετά η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη πρώτα με μια παγκόσμια οικονομική κρίση που κατέστρεφε κεφάλαια στα οποία αλλιώς θα είχε πρόσβαση και μετά, από το 2010, και με μια κρίση εμπιστοσύνης στην ικανότητα της να αποπληρώσει τα συσσωρευμένα χρέη της. Έτσι λοιπόν για λόγους αντικειμενικούς, αλλά και λόγω τραγικών χειρισμών βρέθηκε αποκλεισμένη από τις χρηματαγορές.

Η κρίση για την Ελλάδα είναι πολλαπλή. Στη ρίζα βρίσκεται η παραγωγική αδυναμία της χώρας η αδυναμία της να παράγει αρκετά προϊόντα και υπηρεσίες έτσι ώστε να καλύψει τις ανάγκες των κατοίκων της. Έχουμε δηλαδή μια κρίση παραγωγής. Αυτό το τόσο κεντρικό συμπέρασμα χάνεται κάθε φορά που θεωρούμε την παρούσα κρίση, ως κρίση χρέους ή κρίση ρευστότητας ή ακόμα και απλά σαν μια τραπεζική κρίση. Γίνεται εντελώς θολό όταν μιλάμε για κρίση θεσμών και κρίση ηθικής. Γίνεται παράλογο όταν ηθικολογούμε λέγοντας ότι πρέπει να καταναλώνουμε λιγότερο.

Η πολιτική του Μνημονίου έχει σαν στόχο, ανάμεσα σε άλλα, και το ξεπέρασμα της παραγωγικής κρίσης της χώρας. Συγκεκριμένα, η πολιτική που επιλέχθηκε είναι η ανάπτυξη των εξαγωγών. Η πρόσφατη σχετική ανάκαμψη τους είναι αυτή που δίνει τη δυνατότητα στον Υπουργό Οικονομικών να υποστηρίζει ότι έχουμε ξεκινήσει να βλέπουμε φως στο τέλος του τούνελ.

Πόσο όμως πρέπει να αυξηθούν οι εξαγωγές έτσι ώστε να καλύψουν το έλλειμμα και να σταματήσουν τη δημιουργία χρεών; Για να απαντήσουμε πρέπει να γνωρίζουμε το απόλυτο μέγεθος του ελλείμματος και το απόλυτο μέγεθος της διαφοράς μεταξύ εξαγωγών και εισαγωγών. Το 2010 το έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού ήταν 25 δις, από τα οποία για τόκους πληρώσαμε 13 δις, ενώ η διαφορά εισαγωγών και εξαγωγών παρουσίαζε έλλειμμα 15 δις. Αν μπορούσαμε να κρατήσουμε όλες τις άλλες παραμέτρους σταθερές τότε μια ανάπτυξη των καθαρών εξαγωγών κατά 40 δις θα έδινε την λύση στη χρηματοδότηση του ελλείμματος .

Το 2010 οι εξαγωγές ήταν 17 δις ή 7,2 % του ΑΕΠ. Ακόμα και στην καθαρά υποθετική περίπτωση που οι εισαγωγές δεν αύξαναν καθόλου για να επιτύχουμε τα 40 δις θα έπρεπε να επιτευχθεί αύξηση των εξαγωγών κατά 235 %. Αυτό απλά είναι αδύνατον. Ακόμα και με μηδενικό έλλειμμα η αύξηση των εξαγωγών για να επιτευχθεί πλεόνασμα συνεχίζει να είναι τεράστια: 15 δις, δηλαδή 88 %. Με άλλα λόγια στην καλύτερη περίπτωση οι εξαγωγές πρέπει σχεδόν να διπλασιαστούν. Αν δε κάποιος πει ότι αυτό μπορεί να γίνει ως το 2012 γίνεται όχι μόνον αδύνατον, αλλά και παράλογο. Πόσο μάλλον αν χαλαρώσουμε τις εξωπραγματικές υποθέσεις ότι η κρίση δεν θα βαθαίνει, ότι οι εισαγωγές δεν θα αυξηθούν και ότι το έλλειμμα θα καταφέρει να μειωθεί στο μηδέν μέχρι το 2012 ή έστω το 2013. Συνεπώς η λύση δεν μπορεί να είναι μόνον η αύξηση των εξαγωγών.

Η επιλογή της εκποίησης ή αξιοποίησης δημόσια περιουσίας έρχεται να συμπληρώσει την ανάπτυξη των εξαγωγών. Το μαγικό νούμερο των 50 δις που ακούγεται συχνά προκύπτει ακριβώς γατί τόσο περίπου είναι το άθροισμα δημοσιονομικού ελλείμματος και εμπορικού ισοζυγίου. Το πρόβλημα είναι ότι τα έσοδα που θα προκύψουν από αυτή την εκποίηση των "ασημικών" του δημοσίου ακόμα και αν φτάσουν τα 50 δις, πράγμα πολύ απίθανο, επαρκούν για την κάλυψη των ελλειμμάτων μόνο μιας χρονιάς. Αντίθετα αφαιρούν από το κράτος ένα ακόμα εργαλείο αναπτυξιακής πολιτικής.

Η μόνη λύση είναι η αλλαγή στόχων. Ειδικότερα, ο σχεδιασμός μιας βιομηχανικής πολιτικής που σε βάθος χρόνου θα αντιστρέψει το τριαντοκονταετές ξεχαρβάλωμα της παραγωγικής βάσης της χώρας. Μιας πολιτικής που θα παίρνει υπόψη της τις παραγωγικές δυνατότητες της χώρας, τον πλούτο των πρώτων υλών και των ενεργειακών πηγών που διαθέτουμε και κυρίως το γεγονός ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον αρκετούς επιστήμονες για να επιτύχει αυτόν τον στόχο. Πηγή κεφαλαίων για την αρχική χρηματοδότηση μιας τέτοιας πολιτικής μπορούν να βρεθούν από τα ταμεία συνοχής της ΕΕ και από την ευρωπαϊκή τράπεζα επενδύσεων όπως δείχνει και μελέτη του ευρωπαϊκού κέντρου ερευνών Brugel αλλά και άλλων ερευνητών. Όρος όμως για την επιτυχία είναι η ριζική αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου από ένα μοντέλο βασισμένο στις υπηρεσίες και το εμπόριο σε ένα μοντέλο βασισμένο στην βιομηχανική παραγωγή. Σε αντίθετη περίπτωση κάθε θυσία του ελληνικού λαού θα πηγαίνει χαμένη.

Ακολουθήστε το iefimerida στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο iefimerida
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Tο iefimerida.gr δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

Δείτε επίσης

Περισσότερα