Μέσα στην εβδομάδα που ήδη διανύουμε και συγκεκριμένα την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου, θα γίνει η κρίσιμη δίκη στην Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων.
Η υπόθεση αφορά περίπου 440.000 συνταξιούχους, με υψηλότερες κύριες συντάξεις, που συνεχίζουν να βλέπουν σχετική παρακράτηση κάθε μήνα.
Το κρίσιμο ζήτημα που θα εξεταστεί δικαστικά δεν αφορά την ύπαρξη της εισφοράς, αλλά τον τρόπο με τον οποίο αυτή υπολογίζεται. Σήμερα, όταν ένας συνταξιούχος υπάγεται σε κάποιο κλιμάκιο, ο αντίστοιχος συντελεστής εφαρμόζεται στο σύνολο της σύνταξης. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα σύνταξης 2.000 ευρώ. Με το σημερινό σύστημα, εισφορά 7% σημαίνει κράτηση 140 ευρώ. Αν όμως η ίδια εισφορά εφαρμοζόταν μόνο στα 532 ευρώ που υπερβαίνουν το όριο των 1.468 ευρώ, η επιβάρυνση θα περιοριζόταν περίπου στα 37 ευρώ.
Σήμερα, η ΕΑΣ, όπως έχουμε γράψει στο iefimerida, επιβάλλεται στις κύριες συντάξεις άνω των 1.468 ευρώ, ενώ να πούμε ότι, αναπροσαρμογή κατά 2,8% των ορίων της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων προβλέπεται για την επόμενη χρονιά. Με βάση τις σημερινές εκτιμήσεις, το κατώτατο όριο επιβολής (ΕΑΣ) θα ανέλθει από τα 1.468,01 ευρώ στα 1.509,11 ευρώ, ενώ θα μετακινηθούν προς τα πάνω και τα υπόλοιπα επτά όρια.
Η απόφαση λοιπόν που θα παρθεί από το Ελεγκτικό Συνέδριο (αναμένεται μέσα στο 2027), μπορεί να αλλάξει τις καθαρές συντάξεις. Ειδικότερα, εάν το δικαστήριο κρίνει ότι ο σημερινός τρόπος υπολογισμού πρέπει να αλλάξει, η επίδραση στις καθαρές αποδοχές θα μπορούσε να είναι ουσιαστική, κυρίως για όσους βρίσκονται στα υψηλότερα κλιμάκια. Το ακριβές όφελος δεν μπορεί σήμερα να προσδιοριστεί οριζόντια, καθώς θα εξαρτηθεί από τον τρόπο με τον οποίο θα διατυπωθεί η απόφαση, από το εάν θα απαιτηθεί νέα νομοθετική ρύθμιση και από το ύψος κάθε σύνταξης. Το ίδιο ισχύει και για τα αναδρομικά.
Στο τραπέζι βρίσκονται και άλλα σενάρια, όπως η μείωση του αριθμού των κλιμακίων, η επιβολή της εισφοράς μόνο στο υπερβάλλον ποσό ή ακόμη και η κατάργησή της στις επικουρικές συντάξεις.
Οι δύο κατηγορίες που αδικούνται από τον τρόπο υπολογισμού της ΕΑΣ
Ποιοι είναι όμως οι «χαμένοι» από τον τρόπο που υπολογίζεται η Εισφορά Αλληλεγγύης; Πρόκειται για δύο κατηγορίες.
Οι συνταξιούχοι που αδικούνται περισσότερο από τον ισχύοντα τρόπο υπολογισμού της ΕΑΣ είναι αυτοί που λαμβάνουν συντάξεις από 1.784 ευρώ έως 2.080 ευρώ, καθώς στην κλίμακα αυτή η εισφορά διπλασιάζεται στο 6%, από 3% που είναι για συντάξεις από 1.468 ευρώ έως 1.783 ευρώ.
Δεύτερη κατηγορία, είναι αυτοί που παίρνουν υψηλές συντάξεις άνω των 2.200 ευρώ μεικτά ή όσοι έχουν άθροισμα κύριων συντάξεων που ξεπερνά τα 3.500 ευρώ. Στις συντάξεις αυτές, τις οποίες λαμβάνουν περίπου 10.000 συνταξιούχοι, οι κρατήσεις ξεκινούν από 220 ευρώ τον μήνα και φτάνουν να ισοδυναμούν με μία κατώτατη σύνταξη των 500 έως 600 ευρώ.