ΑΠΟ 3 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

Μία αντιφασιστική όπερα στη Λυρική -Σαν ιστορική αναπαράσταση [βίντεο]

«Λευκό ρόδο» από 3 Νοεμβρίου, φωτογραφίες: Α. Σιμόπουλος
«Λευκό ρόδο» από 3 Νοεμβρίου, φωτογραφίες: Α. Σιμόπουλος

Αντλώντας την έμπνευσή του από την αντιστασιακή δράση του 24χρονου Χανς και της 21χρονης Ζοφί Σολ, δύο αδελφών από το Μόναχο, που υπήρξαν ιδρυτικά μέλη της αντιναζιστικής φοιτητικής ομάδας «Το Λευκό Ρόδο», ο Τσίμμερμαν συνέθεσε ένα μουσικό έργο γεμάτο συναισθηματική δύναμη. Εξελίσσεται την ώρα πριν από την εκτέλεση των αδελφών Σολ για εσχάτη προδοσία.

Η ιστορική αναπαράσταση δίνει τη θέση της σε μια σπαρακτική, προσωπική εξερεύνηση της ηθικής ακεραιότητας, του θανάτου και της πολιτικής ευθύνης.

Ένας λυρικός ύμνος ενάντια στον ναζισμό, η αριστουργηματική όπερα σύγχρονου ρεπερτορίου «Λευκό ρόδο» του Γερμανού συνθέτη Ούντο Τσίμμερμαν, ένα από τα πιο συγκλονιστικά έργα των τελών του 20ού αιώνα, παρουσιάζεται σε πανελλήνια πρώτη από την Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.
Το εμβληματικό έργο, που καθιερώθηκε στα κορυφαία θέατρα του κόσμου καθηλώνοντας κοινό και κριτικούς, ανεβαίνει σε μουσική διεύθυνση του αρχιμουσικού της ΕΛΣ Νίκου Βασιλείου και σε σκηνοθεσία Θέμελη Γλυνάτση, ενός από τους πιο διακεκριμένους δημιουργούς της γενιάς του, από τις 3 Νοεμβρίου και για οκτώ παραστάσεις έως τις 18 Νοεμβρίου.

Βαθιά συγκινητικό και απολύτως επίκαιρο, το «Λευκό ρόδο» είναι μια ωδή στη δύναμη της ανθρώπινης θέλησης ενάντια στον φασισμό, καθώς και στην «εσωτερική αντίσταση, μια αντίσταση που υμνεί την αγάπη, τη ζωή και τη δικαιοσύνη», όπως χαρακτηριστικά υπογραμμίζει ο συνθέτης.

Μία πρώτη γεύση από την παράσταση στο βίντεο που ακολουθεί

«Δεν θα σιωπήσουμε, είμαστε η κακή σας συνείδηση, το ‘Λευκό Ρόδο’ δεν θα σας αφήσει σε ησυχία…» Με αυτές τις φράσεις κλείνει η τέταρτη προκήρυξη της αντιχιτλερικής φοιτητικής ομάδας ‘Το Λευκό Ρόδο’ (Die Weisse Rose), που σχηματίστηκε στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου.
Η συγκεκριμένη προκήρυξη ήταν και η αφορμή για τη σύλληψη των πρωτεργατών της ομάδας, του Χανς Σολ και της αδελφής του Ζοφί. Μετά από πολύωρη ανάκριση από την Γκεστάπο, τα αδέλφια καταδικάστηκαν σε θάνατο και εκτελέστηκαν στην γκιλοτίνα στις 22 Φεβρουαρίου 1943.
Αυτό είναι το ιστορικό πλαίσιο της όπερας του Ούντο Τσίμμερμαν «Το λευκό ρόδο» (Die weisse Rose), η πρώτη εκδοχή της οποίας γράφτηκε το 1967. Ο συνθέτης όμως δούλεψε ξανά το υλικό του το 1986, όταν του ζητήθηκε να παρουσιάσει μια αναβίωση του έργου στην Κρατική Όπερα του Αμβούργου. Ο συνθέτης απέρριψε το αρχικό λιμπρέτο του έργου που είχε γράψει ο αδελφός του, ο Ίνγκο Τσίμμερμαν, και εμπιστεύτηκε το κείμενο της καινούριας εκδοχής στον Βόλφγκανγκ Βίλλασεκ, παρουσιάζοντας ένα εντελώς νέο έργο, το οποίο διαρθρώνεται σε δεκαέξι σκηνές. Στην καινούρια εκδοχή, η δράση παύει να είναι γραμμική και οι χαρακτήρες περιορίζονται στα δυο αδέλφια Σολ. Αυτή η εκδοχή παρουσιάζεται σε πανελλήνια πρώτη από την Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ.

Η όπερα Λευκό ρόδο πρωτοπαρουσιάστηκε στην Κρατική Όπερα του Αμβούργου στις 27 Φεβρουαρίου 1986.

Το εμβληματικό έργο, που καθιερώθηκε στα κορυφαία θέατρα του κόσμου καθηλώνοντας κοινό και κριτικούς, ανεβαίνει σε μουσική διεύθυνση του αρχιμουσικού της ΕΛΣ Νίκου Βασιλείου και σε σκηνοθεσία Θέμελη Γλυνάτση

Το Λευκό ρόδο δεν ακολουθεί μια γραμμική αφήγηση, αλλά εστιάζει στη συναισθηματική φόρτιση των δύο προσώπων που αναμένουν τον θάνατό τους. Οι δυο χαρακτήρες άλλοτε μονολογούν, άλλοτε μιλούν ο έναν στον άλλον, αλλά οι θεατές ποτέ δεν είναι σίγουροι αν αυτοί οι διάλογοι είναι πραγματικοί ή δημιουργήματα της φαντασίας του Χανς και της Ζοφί. Υπό αυτό το πρίσμα, το έργο δεν είναι αμιγώς ιστορικό, αλλά χρησιμοποιεί την ιστορική μνήμη για να επεξεργαστεί ζητήματα όπως η ηθική ακεραιότητα, η πολιτική συνενοχή και η θρησκευτική πίστη.

Το βασικό υλικό του έργου είναι οι αναμνήσεις των δύο χαρακτήρων, τα συναισθήματά τους και οι σκέψεις τους για τα ναζιστικά εγκλήματα. Το λιμπρέτο είναι ένα μείγμα ποιητικού λόγου και ντοκουμέντου, το οποίο σκιαγραφεί με δεξιοτεχνικό τρόπο τόσο τις ιδιαίτερες ψυχικές δονήσεις του Χανς και της Ζοφί, όσο και τη βία που τους εξώθησε να αντιταχθούν στο ναζιστικό καθεστώς.

Μέσω μιας σύνθεσης που ισορροπεί ανάμεσα στη σχεδόν απόλυτη σιωπή και την πυκνογραμμένη μουσική έκρηξη, ο Τσίμμερμαν πλάθει ένα ιδιαίτερο μουσικό έργο που συνομιλεί ταυτόχρονα με τα ορατόρια του Μπαχ και με την παράδοση του μοντερνισμού, και εξερευνά την αγωνία αλλά και τον έμφυτο ρομαντισμό του Χανς και της Ζοφί, στηλιτεύοντας ταυτόχρονα την πολιτική παθητικότητα, τη συνενοχή και τη συνειδητή σιωπή ενός λαού μπροστά στον όλεθρο.

Το Λευκό ρόδο δεν ακολουθεί μια γραμμική αφήγηση, αλλά εστιάζει στη συναισθηματική φόρτιση των δύο προσώπων που αναμένουν τον θάνατό τους

Το «Λευκό ρόδο» σκηνοθετεί ο Θέμελης Γλυνάτσης, ένας από τους πιο δημιουργικούς και ανήσυχους σκηνοθέτες της γενιάς του, ο οποίος ασχολείται ενεργά με τη σκηνοθεσία όπερας και μουσικού θεάτρου. Το πλούσιο βιογραφικό του περιλαμβάνει σημαντικές παραγωγές, ανάμεσά τους το Ταξίδι το χειμώνα, βασισμένο στον ρομαντικό κύκλο τραγουδιών Χειμωνιάτικο ταξίδι του Φραντς Σούμπερτ (2015), το μπαρόκ αριστούργημα Αλτσίνα του Χέντελ (2016) και το 57 // a passion play σε σύμπραξη με τον Γιώργο Κουμεντάκη (2016).

Η σκηνοθεσία του έργου είναι ένας συνδυασμός βαθιάς εσωτερικότητας και βίαιων ξεσπασμάτων σε ένα περιβάλλον που μεταλλάσσεται από κελί σε χώρο ανάμνησης και σε πεδίο αντίστασης. «Στον πυρήνα της παράστασης βρίσκεται η μοναξιά των δύο χαρακτήρων, που δεν αφήνει το κοινό να αποφασίσει αν όντως συνυπάρχουν στον ίδιο αχανή χώρο ή επικοινωνούν με έναν άλλον, πιο μυστηριακό τρόπο. Η μοναξιά, η οποία επιβάλλει μια δεύτερη πραγματικότητα μεταξύ ανάμνησης και θρησκευτικού οράματος, οδηγεί στην ανάγκη για εξιλέωση και, ταυτόχρονα, στην πολιτική επίθεση», σημειώνει ο Θέμελης Γλυνάτσης.

Τον Χανς Σολ ερμηνεύει ο διακεκριμένος τενόρος Χρήστος Κεχρής, στον ρόλο της Ζοφί Ζολ η ταλαντούχα υψίφωνος Αφροδίτη Πατουλίδου

Ο Νίκος Βασιλείου, ένας αρχιμουσικός με βαθιά γνώση του σύγχρονου ρεπερτορίου, επανέρχεται στην Εναλλακτική Σκηνή μετά τη σαρωτική του εμφάνιση στο έργο Βάκχαι του Ιάννη Ξενάκη.
Τον Χανς Σολ ερμηνεύει ο διακεκριμένος τενόρος Χρήστος Κεχρής, ο οποίος μετά τον ρόλο του Γρύλου στο Ζ της Κατερίνας Ευαγγελάτου αναμετράται με έναν ακόμη ρόλο υψηλών φωνητικών και υποκριτικών απαιτήσεων.
Στον ρόλο της Ζοφί Ζολ η ταλαντούχα υψίφωνος Αφροδίτη Πατουλίδου, η οποία διαγράφει μια λαμπρή καριέρα στο εξωτερικό με σημαντικές διακρίσεις και εμφανίσεις σε σημαντικά ευρωπαϊκά θέατρα.

Ούντο Τσίμμερμαν «Λευκό ρόδο» σε πανελλήνια πρώτη στη Λυρική

Ούντο Τσίμμερμαν «Λευκό ρόδο»
Όπερα σύγχρονου ρεπερτορίου /Πρώτη πανελλήνια παρουσίαση
3, 4, 8, 10, 11, 15, 17, 18 Νοεμβρίου 2018
Ώρα έναρξης: 20.30
Εναλλακτική Σκηνή Εθνικής Λυρικής Σκηνής Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Tο iefimerida.gr δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.