Μόνο εκ του αποτελέσματος, δηλαδή από το μείγμα πολιτικής που θα μπορέσει να περάσει η κυβέρνηση, θα κριθεί το αν η διαφαινόμενη συμφωνία με τους δανειστές είναι βήμα προς τα εμπρός, βήμα προς τα πίσω ή απλώς βήμα σημειωτόν.
Κατ' αρχάς, σε σχέση με τη διαπραγμάτευση και την αξιολόγηση που διακόπηκαν λόγω εκλογών, θα πρέπει να σταθεί κανείς στα εξής δεδομένα:
1. Με βάση τις συζητήσεις εκ του σύνεγγυς και την ανταλλαγή ηλεκτρονικών μηνυμάτων που ακολούθησαν, προκύπτει σαφώς το ότι οι διαβουλεύσεις δεν ολοκληρώθηκαν το Δεκέμβριο όχι λόγω χρόνου αλλά επειδή κάτι τέτοιο προϋπέθετε τη λήψη σκληρών δημοσιονομικών μέτρων
2. Η διαπραγμάτευση γινόταν επί τη βάσει ότι η ελληνική πλευρά έπρεπε να καλύψει στόχο πρωτογενούς πλεονάσματος 3% ΑΕΠ, εξ ου και η πίεση των δανειστών για τη λήψη μέτρων που θα κάλυπταν «κενό» περίπου 1,8 δις ευρώ. Καθ' όλη τη διάρκεια των συζητήσεων δεν ετέθη ή τουλάχιστον δεν συζητήθηκε από τους δανειστές το ενδεχόμενο να χαμηλώσει ο πήχης κάτω από το 3%
3. Τα μέτρα που τέθηκαν στο τραπέζι δεν ήταν one off, δηλαδή εφάπαξ, αλλά μόνιμου χαρακτήρα, όπως η αύξηση του ΦΠΑ στον Τουρισμό, νέες παραμετρικές αλλαγές στον τελευταίο Ασφαλιστικό νόμο που οδηγούσαν σε μείωση ως 20% στις κύριες συντάξεις, αλλαγές στο πλαίσιο για τις απεργίες.
Όσον αφορά στη χθεσινή ανακοίνωση του EUROGROUP, υπάρχουν δύο βασικά σημεία που χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής, καθώς στην πραγματικότητα αποτελούν τις «γκρίζες» ζώνες αυτής της συμφωνίας. Κατ' αρχάς, αν τελικά ο κατάλογος των προτεινόμενων μεταρρυθμίσεων περάσει από τον πρώτο έλεγχο των δανειστών αλλά και απ' όλα τα εθνικά κοινοβούλια- στην Αθήνα δεν κρύβουν την ανησυχία τους για το ενδεχόμενο κάποιας δυσάρεστης έκπληξης- δεν είναι καθόλου «καθαρό» ποια θα είναι τα κριτήρια με βάση τα οποία θα αποφασίζεται κατά περίπτωση ποιο μέτρο έχει δημοσιονομικό κόστος ή πολύ περισσότερο δεν επηρεάζει τη λειτουργία του τραπεζικού συστήματος και την πορεία ανάκαμψης της οικονομίας. Ειδικά σε αυτή την τελευταία κατηγορία εμπίπτει το πακέτο των διατάξεων για την ανάταξη των εργασιακών σχέσεων, το οποίο μπήκε από την πρώτη στιγμή στο στόχαστρο του Βερολίνου. Το παρήγορο για το Μέγαρο Μαξίμου είναι ότι ένα «μπλόκο» σε τέτοιου είδους διατάξεις έχει τετράμηνη διάρκεια, δηλαδή όσο το πρόγραμμα- γέφυρα, ωστόσο είναι προφανές το πολιτικό πρόβλημα χειρισμού αυτών των δεδομένων, κυρίως στο εσωτερικό του κυβερνητικού συνασπισμού και πολύ περισσότερο στο εσωτερικό του κόμματος.
Το δεύτερο σημείο, στο οποίο μάλιστα ο Γιάνης Βαρουφάκης απέφυγε επιμελώς να απαντήσει σαφώς, είναι το «κενό» χρηματοδότησης που δημιουργείται σε αυτό το τετράμηνο, με δεδομένο ότι χωρίς την ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων που θα συμφωνηθούν, δεν θα εκταμιευθεί ούτε μισό ευρώ από την εκκρεμή δόση των 7,2 δισ. ευρώ. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι εάν για την ολοκλήρωση αυτού του μεταβατικού προγράμματος εξαντληθεί όλο το τετράμηνο, η κυβέρνηση θα πρέπει να καλύψει με ίδιους πόρους τις δανειακές υποχρεώσεις ως το τέλος Ιουνίου. Αν και αυτές οι υποχρεώσεις δεν είναι απαγορευτικές υπό κανονικές συνθήκες (περίπου 8,6 δις ευρώ οι υποχρεώσεις του α΄ εξαμήνου χωρίς όμως τις ανανεώσεις των εντόκων γραμματίων), είναι προφανές ότι το υπουργείο Οικονομικών θα πρέπει να επανακαθορίσει τις προτεραιότητες των δαπανών του Κρατικού Προϋπολογισμού και να διασφαλίσει την ομαλή ροή των φορολογικών εσόδων. Δεν θα πρέπει, πάντως, να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να επανέλθει η Αθήνα με αίτημα για αύξηση του πλαφόν της έκδοσης εντόκων γραμματίων όταν η ΕΚΤ θα άρει το απαγορευτικό στη λήψη ελληνικών ομολόγων ως εγγύηση από τις τράπεζες.
Όσον αφορά, δε, στο νέο Συμβόλαιο που προτίθεται να συνάψει η κυβέρνηση με τους δανειστές της για την αποκαλούμενη επόμενη ημέρα, σε σχέση με την περιβόητη πιστωτική γραμμή υπάρχει μια ομοιότητα. Και στις δύο περιπτώσεις η Αθήνα θα πρέπει να συμφωνήσει σε όρους, αφού και η ECCL προϋποθέτει κάτι τέτοιο από τη στιγμή που κάποιος την αιτηθεί, ακόμα κι αν δεν τη χρησιμοποιήσει, ενώ προβλέπεται και εποπτεία από την Κομισιόν και την ΕΚΤ, καθώς και ειδικός ρόλος στο ΔΝΤ. Η διαφορά είναι ότι οι πόροι για την πιστωτική γραμμή ήταν εξασφαλισμένοι (;) από τα 10 δισ. ευρώ του ΤΧΣ και τις υπόλοιπες δόσεις του ΔΝΤ, ενώ για το νέο Συμβόλαιο δεν υπάρχει ακόμα σαφής κατεύθυνση, παρά μόνο η βασική εξαγγελία της κυβέρνησης ότι δεν επιθυμεί νέα δάνεια για την αποπληρωμή ενός μη βιώσιμου Χρέους.