Οι ενδιάμεσες εκλογέςστις ΗΠΑ προκαλούν έντονο προβληματισμό στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, με τους συμμάχους του ΝΑΤΟ να εξετάζουν ακόμη και το πιο δυσμενές ενδεχόμενο για τη Συμμαχία.
Σύμφωνα με πέντε διπλωμάτες του ΝΑΤΟ, μια ενδεχόμενη εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών θα μπορούσε να οδηγήσει τον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, σε ακόμη πιο σκληρή στάση απέναντι στη Συμμαχία.
Οι ίδιοι, μιλώντας στο POLITICO υπό καθεστώς ανωνυμίας, εκφράζουν φόβους για σημαντική κλιμάκωση των επιθέσεων του Αμερικανού προέδρου κατά του ΝΑΤΟ.
Ανησυχία για αμερικανική αποχώρηση στρατευμάτων από την Ευρώπη
Η ανησυχία τους είναι ότι, εάν το Κογκρέσο περιορίσει τις δυνατότητές του στην εσωτερική πολιτική σκηνή, ο Τραμπ, ως αρχηγός των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, ενδέχεται να επιχειρήσει να εδραιώσει την πολιτική του κληρονομιά στην εξωτερική πολιτική, όπου διαθέτει μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει στην απόσυρση χιλιάδων επιπλέον Αμερικανών στρατιωτών από την Ευρώπη, εκτιμούν τρεις από τους διπλωμάτες.
«Συνήθως, αυτό που συμβαίνει στους προέδρους όταν δεν επιτυγχάνουν τα αποτελέσματα που προσδοκούν είναι ένας συνδυασμός εκδήλωσης απογοήτευσης και ανάληψης ρίσκων στην εξωτερική πολιτική», δήλωσε ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος στον τομέα της άμυνας. «Και η επίθεση κατά του ΝΑΤΟ φαίνεται να αποτελεί σταθερό στοιχείο της κοσμοθεωρίας του Τραμπ».
Η αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Ολίβια Γουέιλς, δήλωσε στο POLITICO ότι «ο πρόεδρος Τραμπ έχει κάνει περισσότερα για το ΝΑΤΟ από οποιονδήποτε άλλον», επικαλούμενη τις επιτυχίες του στην εξασφάλιση δεσμεύσεων από τους συμμάχους για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035, την ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία, καθώς και τις προσπάθειές του για τον τερματισμό του ολοκληρωτικού πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Ωστόσο, όπως ανέφερε, ο Τραμπ «παραμένει σταθερός στην άποψη ότι οι σύμμαχοί μας στο ΝΑΤΟ θα έπρεπε να είχαν σταθεί στο πλευρό των Ηνωμένων Πολιτειών» κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν. «Ο πρόεδρος δεν πρόκειται ποτέ να συμβιβαστεί με την ελεγχόμενη παρακμή της Δύσης και θα συνεχίσει να προωθεί, χωρίς απολογίες, τα συμφέροντα της χώρας μας τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με τις πρόσφατες δημοσκοπήσεις, οι Δημοκρατικοί αναμένεται ευρέως να κερδίσουν τη Βουλή των Αντιπροσώπων, ενώ ενδέχεται να χάσουν τη Γερουσία. Την ίδια στιγμή, τα ποσοστά αποδοχής του Τραμπ έχουν υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ.
Οι ανησυχίες αναδεικνύουν την κλιμάκωση των διατλαντικών εντάσεων, μετά τη διακοπή από τις ΗΠΑ των δορυφορικών υπηρεσιών Starlink για την Ουκρανία και την προσέγγιση του Τραμπ με τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, λίγες εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές.
Τυχόν περαιτέρω επιθέσεις κατά της Συμμαχίας θα έρχονταν σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή για το ΝΑΤΟ, καθώς η Ρωσία εντείνει τις επιχειρήσεις δολιοφθοράς και τον λεγόμενο υβριδικό πόλεμο σε ολόκληρη την Ευρώπη.
«Θα μπορούσε να είναι πολύ οργισμένος», δήλωσε ένας από τους διπλωμάτες του ΝΑΤΟ. Εάν συμβεί αυτό, «θα είναι ιδιαίτερα σκληρός».
Τι φοβάται η Ευρώπη για την επόμενη ημέρα των αμερικανικών εκλογών
Στο επίκεντρο των ανησυχιών βρίσκεται η επικείμενη αναθεώρηση της διάταξης των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Ευρώπη, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τον Δεκέμβριο. Εάν ο Τραμπ περιοριστεί στο εσωτερικό μέτωπο και δεν μπορεί να προωθήσει τη νομοθετική του ατζέντα, ενδέχεται να επιδιώξει μια πολύ μεγαλύτερη αποχώρηση αμερικανικών στρατευμάτων, προκειμένου να συσπειρώσει τη βάση του κινήματος MAGA, εκτιμούν τρεις από τους διπλωμάτες.
Ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε επίσης να συνδέσει τη συνέχιση της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στην Ευρώπη με την αποδοχή, από τις ευρωπαϊκές χώρες, μιας ειρηνευτικής συμφωνίας για την Ουκρανία, η οποία θα υποστηρίζεται από την Ουάσιγκτον. Αυτό εκτίμησε η Οάνα Λουνγκέσκου, πρώην εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ και διακεκριμένη συνεργάτιδα του ινστιτούτου στρατηγικών μελετών Royal United Services Institute (RUSI).
«Υπάρχει ο κίνδυνος όλα αυτά τα ζητήματα, η αναθεώρηση της διάταξης των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων, η Ουκρανία, η ευρωπαϊκή τάξη ασφαλείας, να αντιμετωπιστούν ως μέρος μιας πολύ ευρύτερης συμφωνίας με τον Πούτιν», δήλωσε, προσθέτοντας ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να δημιουργήσει «μια εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση για την ασφάλεια στην Ευρώπη».
Ο Τραμπ θα μπορούσε επίσης να προχωρήσει στη μείωση της αμερικανικής συνεισφοράς στον κοινό προϋπολογισμό του ΝΑΤΟ, να περιορίσει το πρόγραμμα PURL, το οποίο υποστηρίζεται από τη Συμμαχία και αφορά την αγορά αμερικανικών όπλων για την Ουκρανία, καθώς και να ενισχύσει περαιτέρω τις σχέσεις του με τη Ρωσία, ανέφεραν οι διπλωμάτες.
Μια μεγάλη εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών θα μπορούσε επίσης να προκαλέσει σημαντικές αλλαγές στην ηγεσία του Πενταγώνου, με αλυσιδωτές επιπτώσεις στα σχέδια που βρίσκονται αυτήν τη στιγμή υπό επεξεργασία.
Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, έχει καταστεί ιδιαίτερα αντιδημοφιλής στο Κογκρέσο, εξαιτίας της άρνησής του να παρέχει στους νομοθέτες τακτικές ενημερώσεις σχετικά με τους προϋπολογισμούς και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, ιδίως στους Δημοκρατικούς.
Η δυσαρέσκεια όμως έχει τροφοδοτήσει τα σενάρια περί αποχώρησης του Χέγκσεθ μετά από μια εκλογική ήττα του Τραμπ. Ένας από τους λόγους είναι ότι ένα Κογκρέσο υπό τον έλεγχο των Δημοκρατικών θα μπορούσε να ξεκινήσει έρευνες σε βάρος του για την απομάκρυνση δεκάδων στρατηγών και ναυάρχων χωρίς αιτιολογία, καθώς και για τον αμφιλεγόμενο πόλεμο με το Ιράν.
Οι ακροάσεις και οι έρευνες αυτές θα ασκούσαν σημαντική πίεση στον Χέγκσεθ και την ομάδα του, ενώ θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρή πολιτική αμηχανία στην κυβέρνηση.
Σε περίπτωση αποχώρησης του Χέγκσεθ, θα ακολουθούσε μια μεταβατική περίοδος στο Πεντάγωνο, η οποία ενδέχεται να καθυστερήσει για εβδομάδες ή ακόμη και μήνες τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την απομάκρυνση αμερικανικών στρατευμάτων από την Ευρώπη.
Θεωρητικά, μια πλειοψηφία των Δημοκρατικών τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία θα περιόριζε τους ελιγμούς του Τραμπ ακόμη και σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας, παρά το γεγονός ότι η αμερικανική νομοθεσία προβλέπει σήμερα την παρουσία τουλάχιστον 76.000 Αμερικανών στρατιωτών στην Ευρώπη.
Ωστόσο, «είναι αμφίβολο κατά πόσο η πρόβλεψη για τον ελάχιστο αριθμό στρατευμάτων θα άντεχε σε έναν δικαστικό έλεγχο. Σε κάθε περίπτωση, ο Τραμπ έχει δείξει μεγάλη προθυμία να αγνοεί τις δικαστικές αποφάσεις», δήλωσε η Τζένιφερ Καβάνα, ανώτερη συνεργάτιδα του ινστιτούτου Defense Priorities.
«Η κυβέρνηση Τραμπ αγνοεί συστηματικά τις κατευθύνσεις του Κογκρέσου σχετικά με τη χρηματοδότηση, δαπανώντας χρήματα σε δραστηριότητες που δεν έχουν εγκριθεί από τη νομοθετική εξουσία», πρόσθεσε.
Σε περίπτωση που ο Τραμπ αποφασίσει μια ευρύτερης κλίμακας αποχώρηση αμερικανικών στρατευμάτων, η Ευρώπη θα αντιμετωπίσει τις μεγαλύτερες δυσκολίες στην αντικατάσταση κρίσιμων στρατιωτικών δυνατοτήτων. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου, τα συστήματα αεράμυνας, η υποστήριξη πληροφοριών και αναγνώρισης, ο εναέριος ανεφοδιασμός, καθώς και ορισμένες κατηγορίες υλικοτεχνικής υποστήριξης, ανέφερε.
Επιφυλάξεις εντός του ΝΑΤΟ για τις προθέσεις του Τραμπ
Άλλοι σύμμαχοι, ωστόσο, εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί ως προς το ενδεχόμενο ο Τραμπ να πλήξει ουσιαστικά το ΝΑΤΟ.
«Εδώ και καιρό κάνουμε εικασίες σχετικά με το ενδεχόμενο αποχώρησης του Τραμπ από το ΝΑΤΟ. Αυτό, μέχρι στιγμής, δεν έχει συμβεί», δήλωσε στο POLITICO ο υπουργός Άμυνας του Μαυροβουνίου, Ντράγκαν Κράποβιτς.
«Το Κογκρέσο είναι εκείνο που λαμβάνει την τελική απόφαση για τη μείωση του αριθμού των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη», πρόσθεσε.
Ωστόσο, ένας έκτος διπλωμάτης του ΝΑΤΟ εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο είναι δυνατόν να προβλεφθούν οι κινήσεις του Αμερικανού προέδρου.
«Για να κάνουμε υποθέσεις με υψηλές πιθανότητες επιτυχίας, χρειαζόμαστε ένα αντικείμενο μελέτης που να λαμβάνει ορθολογικές αποφάσεις. Δεν νομίζω ότι βρισκόμαστε σε αυτό το σημείο με τον σημερινό πρόεδρο», δήλωσε.